<em id="sKXAJ2p"><span id="sKXAJ2p"><option id="sKXAJ2p"></option></span></em>

        1. <form id="sKXAJ2p"></form>

          Legioná? Jaroslav Janda nám p?ináší svědectví o hrdinství i ka?dodenním ?ivotě rakouského vojáka, vále?ného zajatce a později legioná?e v období 1. světové války.

          Díky jeho bezmála 150stránkovému deníku Moje vzpomínky na světovou válku, který si zde m??ete stáhnout jako pdf nebo e-knihu, o?ívá svědectví, které nám p?i p?íle?itosti 100. výro?í 1. světové války p?ipomene její okolnosti i aktéry.

          P?e?těte si kompletní verzi deníku, zkrácený ?lánek s výběrem toho nejzajímavějšího, pou?te se o srbské frontě, prohlédněte si unikátní fotogalerii, a co vám nebude jasné, osvětlí slovník s vysvětlivkami a komentá?i.

          Chcete něco doplnit nebo máte vlastní poznatky o 1. světové válce?
          Napište nám na info@ nebo diskutujte na facebooku.

          Vzpomínky Jaroslava Jandy na světovou válku 1914–1918

          (zkrácený ?lánek 12 stran)

          M?j děde?ek Jaroslav Janda (1.1.1884 - 24.9.1969) pobyl na vojně mnoho let. V aktivu skoro ?ty?i roky v letech 1905 - 1908, kdy mu vojnu prodlou?il císa? pán z d?vodu anexe Bosny a Hercegoviny Rakouskem-Uherskem. Potom dalších témě? pět let strávil v 1. světové válce. V databázi legioná?? Vojenského historického ústavu je veden jako ?eta? 11. zdravotního oddílu.

          Jako rakousko-uherský voják  byl odvelen na srbskou frontu a byl zajat po dobytí Valjeva srbskou armádou v prosinci 1914. V roce následujícím absolvoval onu strašlivou zajateckou anabázi ze Srbska p?es Albánii a? do tehdejší Valony (Vlorè), cestu lodí na Asinaru a pobyt ve zdejším zajateckém tábo?e a poté cestu do Francie a pobyt v několika tamějších táborech. Do sboru ?eských dobrovolník? legioná?? vstoupil ještě p?ed jeho oficiálním povolením podáním ?ádosti 4. 10. 1917 v tábo?e v Carpentras, od 12. b?ezna 1918 byl ve výcviku, poté p?esunut na frontu, ú?astnil se boj? u Vouziers a Terronu. ?ást výcviku absolvoval jako vojín u 21. pěšího pluku,  poté byl p?e?azen k 22. pěšímu pluku. Demobilizován byl 10. května 1919. Vrátil se ke svému ob?anskému povolání v Planografii v Krakovské ulici na Novém Městě v Praze, zásah? legií na obranu mladé republiky v roce 1919 se ji? neú?astnil.

          V pr?běhu zajetí si Jaroslav Janda vedl podrobné deníkové zápisky s uvedením dat a zejména s podrobným ?asovým popisem pochodu zajatc? p?es Albánii do p?ístavu Vlorè. Ty se mu však v době jeho p?sobení na frontě ve Francii ztratily. V roce 1934 dostal darem dva prázdné vázané sešity, vrátil se tedy k myšlence své zá?itky popsat a 1. listopadu tého? roku se dal do práce. Pamě? ji? mohla tehdy padesátiletého mu?e trochu šálit, zd?razňoval však, ?e p?es mo?né drobné nep?esnosti v uváděných datech jednotlivých událostí bude psát jen o tom, co skute?ně pro?il. Zápisky dokon?il po dvou měsících práce na Silvestra tého? roku. V b?eznu 1962 ve věku ji? více ne? 78 let paměti znovu pro?etl, s úrovní vlastního literárního zpracování projevil velkou nespokojenost, ale p?es několik poznámek a dodatk? (nap?. za?azení úryvk? z knihy francouzského spisovatele H. Barbusse „Oheň“) ji? podstatné změny patrně z d?vodu zhoršující se paměti neprovedl.

          V ?ervenci 2014 uplyne sto let od vypuknutí 1. světové války, ale ji? 1. ledna 2014 vzpomene naše rodina 130. výro?í narození našeho dědy. Proto jsem se rozhodla děde?kovy zápisky opublikovat v elektronické podobě; jejich vydáním bych chtěla splatit dědovi dluh za jeho lásku a obětavost v době mého raného dětství. Ní?e uvádím výňatky.

           

          Mobilizace a cesta na frontu

          V neděli 26. ?ervence 1914 byla vyhlášena ?áste?ná mobilizace. Do 24 hodin se měli všichni p?íslušníci vojenských těles uvedených na plakátech vylepovaných na ve?ejných místech hlásiti u svých útvar?. M?j oddíl však nikde uveden nebyl, asi v souvislosti s tím, ?e z Prahy je do Mostaru v Hercegovině, kam jsem pat?il, dosti daleko. A? v úterý ráno 28. ?ervence jsem se tedy šel hlásiti na vojenské velitelství na Karlovo náměstí na Novém Městě. Upozorňoval jsem, ?e pat?ím do Mostaru k saniterák?m. Šikovatel ve slu?bě mi odebral vojenskou kní?ku, odešel do kancelá?e, za chvíli vyšel a prý, abych u? tam z?stal. Ven u? mě strá?e nechtěly pustit, t?eba?e jsem prohlásil, ?e se musím na vojnu p?ipravit a rozlou?it se s domovem. Později jsem se ale p?ece jen dostal ven a za to u? jsem tam nevlezl, jen skrze plot jsem se vyptával známých, co jsem s nimi v aktivu slou?il, kam jsem p?idělen, a tak jsem to dělal p?es týden, dokud nás neoblékli do mundúru a nenastoupili jsme slu?bu v Albrechtských kasárnách na Smíchově. Mobilizace šla u našeho útvaru velice špatně, jako by to byla ji? p?edzvěst pozdějších potí?í a nesrovnalostí. Speditér, který nám měl p?ivézt ze skladiště vojenskou muntúru a výzbroj, ji celý týden vozil po Praze. Rozkazy se neustále měnily, ko?í se závozníkem a nákladem se ?ídili dle těchto rozporuplných p?íkaz? a z Karlova náměstí vezli vše do Albrechtských kasáren, do Karlína na Invalidovnu, poté na Vyšehrad a nakonec opět na Smíchov. Mezitím pilně v ?ervencovém vedru zavla?ovali svá hrdla a tak jim týden pěkně uplynul. Asi za 14 dn? po vypuknutí války si náš kadet Manda povšiml, ?e k jeho útvaru nepat?ím, ale p?i pra?ském sanitním oddílu R.S.t. 3/8 (ReserveSanitatsAbteilung Nro. 3/8  Korps) si mě p?ece jen ponechali.

          V noci ze 14. na 15. srpna jsem spal v kasárnách oble?en, měl jsem slu?bu jako „tagskaprál“. Ve t?i hodiny ráno byl vyhlášen „tagwach“ (budí?ek) a ji? ve ?ty?i jsme táhli o síle 12 sanitních oddíl? po 60 mu?ích st?edem Prahy na nádra?í císa?e Franze Josefa. Náš oddíl měl hornistu, kterému chyběly p?ední zuby a ani neuměl troubit, to mu však nebránilo, aby ve všech ulicích nevzbou?il spící obyvatele, kte?í udiveně vystrkovali hlavy z oken. Na nádra?í jsem se rozlou?il se sestrou Marií, asi dvě hodiny jsme tam ?ekali a dostali letáky s  písni?kami na cestu. První naše štace byla v Benešově, kde ?ty?em našim voják?m, tou?ícím se ještě osvě?it ?eským pivem, ujel vlak. Poté jsme dojeli do Vídně, a kdy? nás v noci p?etáhli na ji?ní nádra?í a jelo se dále k jihu, pochopili jsme, ?e jedeme na srbskou frontu.

           

          Na srbské frontě a v zajetí

          P?es Záh?eb, Sisak a Sávský Brod, Vinkovci,  Guňu na levém b?ehu Sávy a Br?ku na pravém, kde p?išel rozkaz „všechno ven“ a dostali jsme první „saniteráckou“ práci.  Vykládali jsme dlouhatánský vlak plný puše?né munice, prý tam bylo 16 milion? patron. Z vysokého náspu jsme nosili bedny do p?íkopu a do strouhy, ze strouhy zase nahoru na louku a tam jsme bedny  skládali do kubík?. Po ukon?ení práce jakýsi oficír prohlásil, ?e je vše špatně. A tak jsme to p?ekládali podle šň?ry do ?ad a do vodováhy a? do tmy. Byla to pak ohromná pyramida.

          V Br?ce jsme se usídlili v turecké škole a dostali k ošet?ení první raněné, jich? však denně mnohonásobně p?ibývalo. Všichni měli o?i „na vrch hlavy“, byli vyděšeni a vyprávěli s hr?zou o šrapnelech, o tom, jak Srbi umějí dob?e st?ílet. Vyfasovali jsme 30 voz? s koňmi, ko?í byli místní sedláci, mobilizovaní na po?átku války. Ti se zpo?átku domnívali, ?e byli povoláni k jednorázové práci, kdy? poznali, ?e s námi mají být natrvalo, dosti se jim to zajídalo. A tak se stalo, ?e starý táta vyst?ídal syna – hospodá?e, dítě tátu a postupně místo zdravých silných sedlák? ko?írovali naše povozy děti a starci. Náš oddíl  na po?átku války s bohatými zásobami slamník?, dek a lo?ního prádla, potravin a nádobí vyjel k frontě.  V době p?íprav p?echodu p?es ?eku Drinu, tvo?ící hranici mezi Bosnou a Srbskem, jsme dle rozkazu stavěli feldšpitál ze strom? a větví, ovšem jen proti slunci, ale nikoli proti dešti. Tenkrát nepršelo, a ?ádný na to nep?išel, ?e by mohlo.  První ranění byli srbští vojáci. Také jsme měli polní mši s kázáním, na ni? muselo všechno kolem lágrující a na útok se p?ipravující vojsko. Feldkurát Gabriel si to pak od pán? d?stojník? „vypil“, morálku mu?stva nijak nepozvedl. Kázal toti?, ?e se nalézáme ve velikém nebezpe?í, ka?dou chvíli m??e zaznít povel: Zachraň se, kdo m??eš, nep?ítel je tu!  

          Jako ?eta? jsem ?asto některý ?as i denně jezdil ke korpskomandu k „abfertigungu“ pro rozkazy, s hlášením, pro polní poštu atd. do vzdálenosti 15-20 km podle toho, kde jsme lágrovali. Jezdil jsem vozem podobným bry?ce bez pér, místo sedadla jsem měl jen otep sena.  K tomu zni?ené cesty, tak jsem v?dy p?ijel pozdě ve?er celý rozmlácen a rozt?esen. Jednou ve?er p?ijedu, a hned Macák na mě: „Po?kej, zugsfíro, ty budeš zav?enej, ukrad´ jsi oficír?m uherský salám!“ Myslel jsem, to bude nějaká legrace. Ale všichni mi vá?ně potvrdili, ?e v noci někdo ukradl d?stojník?m salám, podobný salámu mému, a ten byl ú?edně zabaven.  Druhý den jsem ho však dostal zpět, jen dvě kole?ka od?íznutá. Profesor Pelná?, náš léka?, si toti? všiml, ?e konec mého salámu je p?íliš suchý a starý. Odkrojili dvě kole?ka a zkoumali, zda za dvanáct hodin konec takto okorá. To se nestalo, a tak se p?esvěd?ili, ?e není jejich, nebo? z něho jedli ve?er p?edtím, ne? jim byl ukraden.

          Po krásných teplých dnech nastal v ?íjnu 1914 déš? a my neměli nic nad sebou.  Po prvním dešti stekl z našich plachet škrob a byly jak ?ešeta. Na poli u Suljin-Háruň se nacházela hlavní armádní zásobárna. Po navezení mouky za?ali peka?i v pojízdných pekárnách péci komisárek, ale déš? většinu pytl? mouky brzo úplně poni?il. Srbi naplnili lodní mlýny kamením a pustili je po rozvodněné Drině. Mlýny všechny našimi pionéry postavené pontonové a bárkové mosty pobo?ily a vše uplavalo. Pionér?m nez?stalo nic ne? prázdné podvozky. Nato Srbi zaúto?ili a v těch zmatcích na ústupu se mnoho lidí utopilo v ?ece.

          Ve Zvorníku jsme denně ošet?ovali několik stovek nově p?ivá?ených raněných. Nemocnici jsme z?ídili v kasárnách, ranění le?eli na podlaze ve všech barácích i kolem barák? venku. Kucha?i ve dne v noci va?ili, p?i tom si sami museli zabíjeti ?ivé voly, ostatní roznášeli jídlo, tě?ce raněné jsme snášeli z voz? atd. Já měl navíc za úkol shánět chleba od místních peka??. Pracovali jsme týden ve dne v noci. P?icházely rozkazy posílat naše lidi do fronty sbírat raněné. Trény s raněnými stály pak ve velikém lijáku na dvo?e, lehce raněné jsme vynášeli z baráku na déš? a tě?ce raněné se sna?ili umístit vevnit?. Jakmile se nám poda?ilo vše uspo?ádat, p?išel rozkaz k ústupu do Tuzly a poté do Sapny.

          Poté na po?átku listopadu rakouská armáda zaúto?ila, p?ekro?ila Drinu a my jsme se po mnoha peripetiích se zapadlými vozy usadili v Kamenici v soudní budově. V celém měste?ku ve všech domech i skladištích samí ranění, asi p?ldruhého tisíce.  Mimo toho asi 600 zajatých Srb?, které jsme té? krmili a hlídali. Ranění byli do našeho p?íchodu úplně bez pomoci, rány si balili do list? ze soudních knih a protokol?, inkoust se jim vpil do ran, nedalo se to ni?ím o?istit. Z toho byly ?etné otravy krve, mnoho p?ípad? tetanu. Z po?átku tam byl jeden léka? (byl brzy odvelen jinam), s tím jsem chodil po domech a odebírali jsme nemocným mo? do prázdných dělových mosazných patron od šrapnel?. Zásoby jsme brzo vy?erpali, a tak se dělaly nájezdy do opuštěných vesnic a rekvíroval se dobytek, krávy i prasata, aby bylo co va?it. Pán?m d?stojník?m jsme naopak zrekvírovali bednu od ?erveného k?í?e s potravinami pro raněné, kterou ukrývali ve skladišti.

          20. listopadu jsem dostal rozkaz jet do 17 km vzdáleného Valjeva,  po vy?ízení zále?itostí na korpskomandu ?. 15 jsem měl nakoupit zásoby a p?ivézt poštu. Ty scény po cestě byly strašné, uvázlá auta, mrtvoly lidí v blátě le?ící, mezi nimi i jedna ?ena, mrtvoly mladých vodi?? osl? a koní, desítky zví?at. Jelo se p?es všechno, koni p?es krk jedním kolem, ?ádný to neporu?il odklidit. V?bec trény a jejich d?stojníci, ti prohrávali válku svou nedbalostí a hloupostí.  Srbové na ústupu za sebou ni?ili telegrafní ty?e a dráty se válely po silnici. Takový etapový trén (měl a? 150 voz?, vp?edu dva d?stojníky a ?eta?e a kaprála na koních) vjel do drát?, koně se do nich zapletli, celý trén z?stal stát. ?idi? vozu slezl, koně vypletl, p?ejel, ale drát z?stal na silnici. Nezapletl-li se druhý, jistě to byl bu? t?etí ?i ?tvrtý pár koní; a pak se procedura opakovala. Tak to šlo dob?e celý měsíc a „osvícené“ d?stojníky od trénu ani nenapadlo, ?e by ten drát prostě mohli dát z cesty odstranit.

          Do Valjeva jsme se na p?íkaz korpskomanda p?estěhovali na Mikuláše a doufali jsme, ?e po opravě úzkokolejky do Mladenovace a dráhy do Bělehradu budeme moci posílat raněné do Rakouska, a do Srbska budou p?icházet zásoby a munice. Kdy? jsem dle rozkazu dovedl feláka Glovackiho ke korpskomandu, aby nás ohlásil, k našemu p?ekvapení se ji? šikovalo na ulici témě? p?ipraveno k odchodu. Stála tam kavalerie co ochrana, dále všechny kancelá?e v bednách a na koních, a všechen personál, kterého bylo hojně, generálové, štábní oficí?i atd. Dráty od telefon? ust?íhané, u? jsem za?al vě?it, ?e zase pobě?íme. Ale náš abteilung byl ur?en z?stat u raněných, ve městě jsme za?ili dělost?eleckou bitvu a upadli do srbského zajetí. P?edtím jsme se po útěku ma?arských saniterák? museli ujmout špitálu v budově místního gymnasia, 30 našich lidí na 3 000 raněných v nemocnici, v domech, školách a hotelích.

          Ranění nebyli dlouho p?evazováni, v obvazech plno vší, někte?í měli u? otravu. Dr. Milota a dr. Schwarz pracovali od ?asného rána dlouho do noci pouze na amputacích.  Kadeta Mandu jsme p?ivezli nemocného, měl skvrnitý tyfus. První z našeho oddílu také zem?el, šli jsme mu na poh?eb všichni, ve dvojstupu se šavlemi.  Na hrob jsme mu dali k?í?, byl pochován v rakvi a sám. Ve sklepě gymnasia stále p?ibývalo mrtvol. Nakládali jsme je na v?z vojenské lékárny a p?evá?eli na h?bitov, kde byly ukládány do šachet po 25. Naše poh?bívání vypadalo však nejslušněji, h??e byli poh?bíváni z jiných nemocnic, vezeni na malých srbských mizerných vozech, po cestě spadla hlava nebo noha a brousila se o kolo. Od rána do ve?era se jezdilo a dlouho jsme nesta?ili mrtvé odvá?et, zvláště kdy? naplno vypukly epidemie.

          15. ledna 1915 jsem cítil, ?e mnou lomcuje zimnice, mě?ím si teplotu a mám 39.2 hore?ky. Mnozí z našich u? le?eli nemocní, do té doby zem?eli t?i, tak jsem si ?ekl, snad také p?jdeš do neznáma. Chtěl jsem, aby po mně zbyla fotografie, dal jsem se tedy vyfotografovat. Zaplatil jsem p?edem, ?e si pro obrázky pošlu. Napsal jsem adresy dom? bratrovi a sestrám a po?ádal jsem kamarády, aby mně vyzvedli fota a poslali je na p?íslušné adresy. Pak jsem ulehl. Tu noc jsem měl jistě p?es 40 stupň? hore?ky, ve všech kostech bolest, jako bych v nich měl ?havé olovo, a pak jsem nic o sobě nevěděl. Proti hore?ce mi dávali ledové obklady, blouznil jsem, slyšel ot?esy země, chvějící se pod tíhou na frontu ta?ených dalekonosných srbských děl. Po dvou týdnech jsem se za?al uzdravovat, zatímco jiní kolem mě m?eli. Mezi nimi m?j dobrý kamarád Josef Falout.

          Pak p?icházely dopisy na vojáky, kte?í však u? zem?eli. P?íbuzní doma nemohli o svém blízkém nic zvědět, psali adresu na nás všechny zajatce: Vále?ní zajatci ve Valjevu. Prosili nás, abychom jim napsali pravdu, aby alespoň věděli jistě, kde zem?el. Posílal jsem pak mnoho lístk? na všechny strany se všemi daty zanesenými v úmrtní knize. P?íbuzní zprávám nechtěli vě?it a znovu mi psali o další podrobnosti.

          V zá?í 1915 jsem za?al pracovat v šesté reservní nemocnici, srbský pan doktor v hodnosti majora si dal zap?áhnout ko?ár a osobně si mě vy?ádal na zajateckém komandu. Na chvíli jsem byl zase ?lověkem. Spal jsem na vlastní posteli, ?istě ustlané, v pěkném pokojíku, dostal ?isté vy?ehlené prádlo a bílý pláš?, vykoupal jsem se v lázni, a dostával jsem denně ¼ litru dobrého ?erveného vína. Mimo to jsem si zvykl píti slivovici, ?ekli mi, ?e mi to pom??e od pr?jmu, kterým jsem trpěl po celou válku. Měl jsem dozor nad 20 rakouskými ošet?ovateli raněných, nemocní a ranění byli Srbové, poskytována byla dobrá strava a velice dobré ošet?ení léka?ské.

           

          Anabáze z Valjeva do Valony

          Po útoku Bulharska na Srbsko nastala zlá doba pro naše „hostitele“ a pro nás hrozná cesta Srbskem a poté Albánií. My z nemocnic jsme vyrazili 19. ?íjna. P?es ?a?ak, Trstenik a Kruševac do Prištiny se ještě dob?e šlo v útvarech, měli jsme trochu peněz a ob?as jsme i něco jídla fasovali. V pozdějším ?ase hladem a nemocí vy?erpán ?asto jsem z?stal sám, a? druhý ?i t?etí den se s našimi zase shledal. Všechny cesty byly do nedohledna zaplaveny zajatci, kterých se po?ítalo 65 000, dále šlo 60 000 srbských rekrut? a několik tisíc ?ák? d?stojnické školy srbské. Na ústupu jsme viděli st?ílet srbské dělost?electvo, zatím, co jedna baterie st?ílela, druhá nás p?edjela, zaujala nové posice a pak druhá zas ustupovala na nové místo odporu. Pozoroval jsem srbské dělost?elce, byli úplně klidni p?i tom, ?ádný strach neb panika. Výborná organisace.

          P?es Kosovo pole a Mitrovici jsme se dostali do Bicany a stezkou pro osly stoupali do hor. Vysoko v horách foukal silný vítr, poletovaly vlo?ky sněhu a nikde nebylo místa rovného, kde bychom se mohli p?i spaní polo?it bez obavy, ?e se někam nez?ítíme do propasti. Šlo se nám h?? a h?? do vysokých kopc? a zase hluboko do propastí, denně jsme se brodili p?es potoky, někdy ani oheň jsme neměli, a kdy? ano, va?ili jsme si jen ?aj z ostru?in. Za?alo silně mrznout a lidé padali, aby u? nikdy nepovstali.

          Po p?íchodu do Malé Debry jsem prodal Faloutovy hodinky, ale za papírové peníze mi nikdo nechtěl jídlo prodat. V měste?ku Struga na b?ehu Ohridského jezera se mi poda?ilo vyměnit s mladou dívkou poslední kousek mýdla za veliký krajíc chleba. Za celou válku jsem takový nikde v Srbsku neviděl! Pravý ?itný chleba, veliký krajíc z velikého selského bochníku, jako by ho ukrojila naše ?eská „pajmáma“. Zašel jsem k jezeru za boudu a tam jsem celý krajíc snědl. P?ed tím jsem byl blízek zoufalství, ten krajíc mi ?íkal: doufej, dějí se i nemo?nosti, nezahyneš! Te? s lepší náladou a novou nadějí do budoucnosti jsem vykro?il do města. A tam se mi poda?ilo za papírový desetidinár nakoupit ?ty?i veliké nasolené ryby!

          Na h?ebenech hor bylo u? 75 cm sněhu a dále hustě sně?ilo. S povolením srbského podporu?íka a zákazem rozdělávat oheň  jsme z?stali dvě noci v jakémsi chlévě. Ve dne, kdy? jsem musel ven, byl jsem úplně oslepen od sněhu. T?etí den jsme mohli jíti dál, já se s bolavýma o?ima díval na nohy ?lověku, který šel p?ede mnou, abych viděl, kam mám šlápnout. Hned po ránu jsme se museli brodit vodou. Ihned nám to na nohách mrzlo. Kouskem zašpi?atělého d?eva jsem si vyš?uchoval z rozpadlých bot sníh, který se mi tam nacpal a utvrdl tak, ?e jsem nemohl jíti. Cestou jsme viděli zmrzlé a polozmrzlé le?et na zemi. P?es nebezpe?ná místa mě p?eváděl Rubáš, abych se nez?ítil do propasti. Všechno mi na zemi splývalo, neviděl jsem, kde mám stoupnout. Sestoupili jsme do údolí, poprvé za celou cestu do teplého kraje blízko mo?e u měste?ka Elbasánu. Prodali jsme poslední kusy šatstva za kousky zahradního turka, nava?ili guláš z koňské zdechliny. V noci však zase p?išel mráz. Po dalších peripetiích jsme se 6. prosince 1915 ocitli na lukách p?ed Tiranou, 8. prosince p?ed branami Dra?e.

          Tam jsem se po dvou měsících opět „uviděl“, kdy? jsem se u pot??ku myl. Jak jsem se nad vodu nahnul, viděl jsem ve vodě jako v zrcadle chlapa, a? jsem se ulekl. Oto?ím se, kdo za mnou stojí, byl jsem tam sám. Podívám se znovu, ale poznat jsem se nemohl. To tedy jsem byl já! Vzpomínal jsem, jak jsem litoval v duchu ty druhé, a odhadoval, jak asi daleko se ještě povle?ou, ne? padnou! Sám jsem se nikde neviděl, zrcátko jsem neměl, a te? jsem se náhodou spat?il, jak ještě daleko ubo?eji vypadám ne? ostatní!  Celých sedm neděl jsem se neholil, byl jsem zarostlý, hubený, na hlavě směšnou trosku ?epice – zkrátka dlouho jsem se prohlí?el, ne? jsem uvě?il, ?e jsem to skute?ně já!

          Vzhledem k ost?elování Dra?e rakouským lo?stvem byla naše karavana p?esměrována do Porty Valony (dnešní Vlore) a poslední z mnoha ?ek, kterou jsme na této cestě p?echázeli, byla Vojusa. Na pokyn italského ser?anta „avanti“, který ?ídil nalodění na prám a všiml si mého tou?ebného pohledu, jsem se dostal mimo po?adí 15. prosince s cizí ?etou na druhou stranu ?eky. Obstoupil nás oddíl bersagliér?, bodáky nasazené, široké klobouky s pe?ím, ouzké kalhoty, peleriny na ramenou, a u? nás vedli ve ?ty?stupu.

          Zcela jistě jsem si tím zachránil ?ivot. Ti, kte?í toho dne nebyli p?evezeni, hrozně zkusili. Po strašlivé pr?tr?i mra?en stoupla voda v ?ece o několik metr?, prám se utrhl a odplaval a ti za ?ekou, bylo jich několik tisíc, z?stali deset dní bez pomoci a bez jídla.

           

          „Pole ztracené“

          Po dvou dnech jsme se nalodili na italskou dopravní lo? Gordoba a vypluli z valoňského p?ístavu kolem Apeninského poloostrova na Asinaru. Ostrov měl jen malý p?ístav, kde se p?ed válkou nacházela malá karanténní stanice pro cestující z Asie a z Afriky. Vozili nás na bárkách, se?adili a pochodem vchod do lázní a desinfekce.  Oble?ení do vydesinfikovaných oděv? s vyfasovanou dekou jsme pochodovali asi p?l hodiny cesty od p?ístavu. Tam jsme byli rozděleni po pěti a ka?dá pětice dostala dohromady jeden stan. Ihned jsme je stavěli do ?ad na trávníku. Vál studený vítr od mo?e, celou noc jsme se klepali zimou.

          Po nějaké době jsme dostali nové mundúry a vystavěli v rovinaté ?ásti „Oslího ostrova“ nové tábory. Náš se jmenoval „Campo perdu“, ?esky „Pole ztracené“, a p?esná adresa pak zněla „Campo perdu, II. reparto, III. gruppo, Isola Asinara“.  V tomto tábo?e jsme snad na tom byli ještě nejlépe ze všech. To proto, ?e naše lo? po dva týdny pro nás t?ikrát denně va?ila, i víno jsme dostávali a tak jsme se zase trochu zrestaurovali. Našich mrtvých na choleru zem?elých bylo sice několik stovek, ale v jiných táborech se jednalo o tisíce zajatc?.  Byli to zejména ti, kte?í nejd?íve ?ekali na obnovení p?evozu p?es Vojusu a jedli všechno mo?né, ?áby, ještěrky, trávu i mrtvé kamarády. Doplazili se do Valony a divoce se vrhali na suchary, které jim Italové rozdávali. Na lo? se dostali ve zbědovaném stavu, jejich lodě neměly za?ízení na transporty ani neva?ily, jednou denně jim rozdali studené konservy a suchary. Proto všichni ji? na lodích po stovkách umírali a my jsme poté na b?ehu ostrova mrtvoly odnášeli a poh?bívali v šachtách.

          Na tuto adresu jsem také jako první obdr?el na svátek svatého Josefa 19. b?ezna 1916 peně?ní dopis od bratra na 49 lir. V tehdy nově z?ízené kantině jsem všem v našem stanu koupil chléb, sýr, salám, rybi?ky a víno a uspo?ádal pro ně hostinu. Po krásném jaru, kdy na Asina?e vykvetly tisíce květ?, p?išlo léto a na ostrově bylo k nesnesení. Veliké vedro, ?ádný stín, vítr s pískem, nedostatek vody, která se musela p?ivá?et ze Sardinie, to vše vedlo k tomu, ?e jsme tou?ebně ?ekali, kdy nás lodi za?nou p?evá?et do Francie.

           

          Ve francouzských táborech

          18. ?ervence jsme s naší nákladní lodí v doprovodu dvou torpédovek p?istáli v Toulonu. Nejprve jsme byli internováni v ji?ní Francii v tábo?e Scarpiagne, poté jsme byli děleni na skupiny a naše skupina o 120 zajatcích byla po r?zných peripetiích p?evezena do Biessardu asi 40 km od Le Havru, kde se nacházel německý zajatecký tábor. Do práce se jezdilo na parní?cích na velké zámo?ské lodě. Pracovalo se nep?etr?itě ve dne i v noci na osmihodinové směny, vylo?ovalo se uhlí, brikety, koks, papír, d?íví, obilí bu? na vagony, nebo na velké vle?né ?luny. Dělal jsem velitele pracovní ?ety a tlumo?níka a nau?il jsem se jezdit s lodním je?ábem. Jeden feldvébl Němec p?išel k mé partě a poslouchal moje lidi, jak ?esky a chorvatsky mluví mezi sebou p?i práci. On nerozuměl, tak se mě ptal: „Ti lidé mluví rakousky, ?e?“  Divil se tomu, kdy? slyšel, ?e rakouská ?e? neexistuje a kolika ?e?mi se v Rakousku vlastně mluví. Náš „spojenec“ toho nevěděl.

          Skoro denně jsme viděli p?ijí?dět velké námo?ní lodi s anglickými vojáky, jezdily a? do Rouenu, ?eka byla hluboká.  Jak uviděli německé zajatce,  pok?ikovali na ně  „nieder mit Kaiser!“ Němci zase na ně, Angli?ani se nahrnuli na palubě na stranu k nám, a? se lo? hodně naklonila. Angli?tí vojáci byli v?dy v novém mund?ru jak ze škatulky. Francouzi měli starý spravovaný mund?r. Na frontě a za frontou jsem později pozoroval, ?e Angli?ané jsou moc pyšní, nafoukaní, s nikým se nekamarádili.

          V polovině listopadu jsme byli nákladním zape?etěným vlakem p?evezeni k Pa?í?i a vypuštěni na nádra?í Susy-Bonneuil, odkud jsme šli pěšky k ?ece Marně, kde se stavěl vojenský p?ístav a na něj navazující ?eleznice. Tamější zajatecký tábor byl obsazen pouze Slovany, byli tam zejména Chorvati. Zde jsem pro?il románek v dopisech se Švýcarkou sle?nou Mínou, který se p?erušil v polovině ledna, kdy jsme byli náhle skupina 18 šikovatel? a ?eta?? odvezeni nejprve do Etampes asi 100 km ji?ně od Pa?í?e a poté do Orleansu. Poslední dopisy od Míny jsem obdr?el právě sem, pak u? jsem nic o ní nezvěděl, ani po válce, kdy? jsem psal jí i její matce do Švýcar. Posledním táborem, kde jsme my rakouští zajatci byli internováni spole?ně s Němci z ?íše a Bulhary, byl Carpentras asi 26 km severně od Avignonu.

          V našem baráku bylo asi 60 ?ech?, smýšlením rozdělených do t?í skupin. Já jsem pat?il do skupiny „revolu?ní“, která chtěla rozbití Rakouska-Uherska a pora?ení Německa. Druhá skupina si to p?ála také, ale ze strachu p?ed „Rakušáky“ ml?eli, jen mezi ?ty?ma o?ima nám dávali za pravdu, ale nahlas své mínění se báli pronášet. A? na ?eta?e Karla S., v civilu strá?níka z Plzně, ten chtěl ?eskou autonomii v rámci Rakouska. Pak tu byla skupina t?etí, ta chtěla jen vítězství Německa a Rakouska, z nich si po?ínal a? zu?ivě František P. Měli jsme mezi sebou neustálé slovní p?tky, p?i nich? jsme dostávali najevo, ?e a? bude konec války, ?e se dom? nebudeme smět vrátit, jinak ?e budeme viset.

          4. ?íjna jsme si p?e?etli v novinách „?eskoslovenská samostatnos?“, ?e u? se o to jedná, ?e nám bude povolena naše ?sl. armáda. A tak se nás ten den p?ihlásilo 10,  jako „na po?est“ svátku císa?e Fr. Josefa, do legií. P?ihlášky jsme psali ?esky a francouzsky a p?edali je do kancelá?e. Zajetí, stále mezi dráty a mezi stejnými obli?eji, a pak ty vě?né hádky p?sobily na nás neblaze. Rozhodli jsme se, ?e se p?ihlásíme dobrovolně na práci, na kácení lesa. Se dvěma Němci nás bylo celkem 22.  Ostatní Němci a také Ma?a?i nás prohlašovali za zrádce, ?e jdeme pomáhat Francouz?m, a? nemusíme. My si z toho ale jen tropili smích, měli jsme se dob?e, v lese jsme si va?ili, práce nebyla namáhavá, ?ádný nás nehonil. Denně jsme šli dvakráte p?es město, leccos zajímavého a nového viděli, bylo to trochu jako na svobodě, t?eba s námi chodila strá?. Byli to starší vojáci, celý den hledali v lese laný?e, ani jsme toho nepozorovali, ?e nás hlídají.

           

          Vzh?ru do legií!

          Po Vánocích jsme byli všichni ?eši pozváni do kancelá?e, kde nás o?ekávali dva naši legioná?i. Bratr poru?ík Martínek k nám měl ?e?, ale ?ekl bych, ?e mohla míti lepší ú?inek, kdyby byla pronesena jinak, volena jiná slova, ne? ta, která v mnohých budila hr?zu, t?eba: „naše práce bude krvavá“. Tak dva z u? p?ihlášených ubyli, pod záminkou, ?e po?adují, aby jim byla zachována hodnost. Kde?to my ostatní jsme tam všichni vstoupili jako prostí vojáci. Docílili toho později a setkali jsme se s nimi a? na frontě. Druhý den jsme byli p?estěhováni do baráku po Srbech a v našem baráku se potom mnozí ?eši smutně projevili, kdy? proti nám sch?zovali a mluvili proti celé akci zahrani?ní. Avšak také jeden Němec, ?eta? p?vodem od Mostu, do této doby v?dy mě zdravil „servus Janda“, te? mě zdravil „nazdar Janda“ a p?itom se na mě usmíval. Ten prohlásil, ?e nás zcela chápe a ?e je zcela v po?ádku a naší povinností chtíti svou samostatnos?, ?e nás to jen ctí.

          P?i lou?ení s táborem nám byla ze všeho nejmilejší ?e? mladého bulharského kadeta na rozlou?enou. Mluvil velice pěkně, ?istě a pomalu, ?e jsme mu všichni dob?e rozuměli. ?eši, co s námi nešli, plakali a slibovali, ?e p?ijdou, abychom se ale postarali o to, aby byli dáni do jiného tábora bez Němc?. Druhého dne ráno jsme odjí?děli p?es Avignon do Marseilles.  Tam jsme celých 6 neděl ?ekali na další bratry.

          Poté jsme p?es Toulouse, Bordeaux a Angoulême odjeli do Cognacu. Doprovázeli nás francouzští ser?anti, měli jen pistole, omlouvali se nám, ?e nás nevedou co zajatce, ale ?e nás doprovázejí jen jako pr?vodci. Všichni jsme měli na ?epicích bílo?ervené pásky a u? bez potupných ?ísel a písmen. V Cognacu na nádra?í nás o?ekávala ?eská vojenská hudba, zahrála nám obě naše hymny a vedla do města. Někte?í se v kasárnách dali do tance, kdy? se dostavil generál Janin s kapitánem Šnejdárkem. Rozdělili nás po rotách, dostal jsem se s Rosypalem k 6. rotě 21. pluku. Naše ?eta byla většinou z bývalých srbských zajatc?, několik „Rus?“ a „Amerikán?“. Všichni ale ?eši, a tak jsme si také ?íkali, abychom se rozeznali. Byli jsme ubytováni v prvním pat?e skladiště upraveného k bydlení. Druhý den jsme dostali vojenský oblek, pušku atd. a ve?er u? jsme mohli jíti volně do města na vycházku. Tím u? opravdu kon?ilo naše dlouhé zajetí a my se cítili velice š?astni a svobodni. P?i zapisování šikovatel Chrástek chtěl mě dát zase k saniterák?m, a ?e budu desátníkem. Já jsem však nechtěl ani slyšet, chtěl jsem k st?elc?m a bojovat proti nep?íteli.

          Nastal d?kladný výcvik a postupně se nás nashromá?dilo v Cognacu tolik, ?e jsme se tam nemohli vejít.  Za?al se stavět 22. pluk, a ten byl ur?en do Jarnacu. Jedna ?eta z ka?dé roty měla tvo?it základ roty pluku ?. 22. Všichni jsme chtěli ale z?stat u 21. pluku. Proto se losovalo. Na naši ?etu padl los.

          Po ukon?ení výcviku p?išel rozkaz poslat několik set našich lidí na frontu k Soissons. Neměli býti zatím pou?íváni k útok?m, ale byli po deseti umístěni mezi francouzské vojáky, dr?eli hlídky a pozorovali, jak si francouzští vojáci po?ínají. Po obdr?ení povolení se zapojili do výpad? a vedli si velmi úspěšně. Sotva odešli do zázemí, Němci za?ali ofenzívu a vytvo?ili pr?lom francouzské fronty mezi Soissons a Remeší a? k ?ece Marně k Château-Thierry. Byl to poslední německý úspěch, který stál na obou stranách mnoho krve, Němci ale byli vr?eni zpět a od té doby byli stále v defenzívě.

          My se zatím lou?ili s Cognacem a Jarnacem, jeli vlaky p?es Tours do Darney u Epinalu. Byl jsem spole?ně s p?ítelem Záho?íkem p?eveden od šesté roty st?elc? „na týden ?i dva“ opět k saniterák?m. Kdy? se francouzský léka?, jemu? jsme byli p?iděleni, dověděl, ?e jsem byl ?eta?em u sanity v Rakousku, nechtěl k mému návratu svolit, ?íkal, ?e jsem na správném místě. Nedalo se nic dělat, ?asem jsem se s tím smí?il, zvláště ?e tam z?stal i Záho?ík.

          Na konci ?ervna 1918 p?išlo slavnostní p?edání praporu našeho pluku. Bylo to něco krásného. Zú?astnil se ho francouzský president Poincaré, náš ministr dr. Beneš, mnoho francouzských a spojeneckých vysokých d?stojník?, i srbský tam byl. Bylo p?ítomno také několik starých francouzských vyslou?ilc? z války roku 1870. Pěvecký sbor za dirigování bratra Rytí?e zpíval sborové písně, všichni, oba pluky, jsme zpívali: „Bývali ?echové“ a „Kdo? jsú bo?í bojovníci“. Proběhlo mohutné defilé. Zašli jsme za návrší, se?adili jsme se ve dva mohutné proudy po rotách. Pak jsme vyrazili. Stále se objevovaly nové a nové ?ady. P?ed francouzským presidentem a celou jeho vznešenou spole?ností byla louka, rovina, šli jsme jako ocelové hradby. Dostali jsme pochvalu, všechno velice dob?e dopadlo. Potom byla prohlídka našich ubikací. Měli jsme je okrášlené. Popsané nápisy, ?esky i francouzsky, La Victoire ou la Mort! Vítězství nebo smrt!

           

          V bojích na západní frontě

          Na frontu v Alsasku-Lotrinsku jsme pochodovali pěšky asi 6 neděl, zpo?átku ve dne, později v noci, v?dy 9-10 hodin, a to nejprve do Rouges Mont poblí?e Altkirchu. Odtud jsme zamě?ovacím dalekohledem z dělost?elecké pozorovatelny měli mo?nost pozorovat  Mylh?zy a Basilej. V Mylh?zách state?ně dýmaly komíny, jistě tam Němci vyráběli munici ve dne v noci.

          Francouzská tě?ká artilerie, motorizovaná a na šestikolových autech velice pohyblivá, st?ílela a? 18 km daleko st?elami několik metrák? vá?ícími. Obsluha děl jezdila a bydlela asi v deseti obrovských autech, podobných stěhovacím voz?m. Vozili s sebou dílnu, je?áby, munici, ?ekali, a? se setmí, uschováni pod stromy, aby je aeroplány nevyslídily. V noci p?ejeli na p?edem ur?ená vybetonovaná stanoviště, děla p?ipravili k palbě, rozst?íleli, co chtěli dle programu rozst?ílet, a ráno, kdy? je německé aeroplány hledaly, u? byli dávno na jiném místě. Sešli jsme se s nimi později u Vouziers.

          Do první linie jsme táhli v noci, a sice více napravo ke švýcarské hranici. Po p?íchodu do vesnice na naše stanoviště nás Němci za?ali ost?elovat z děl. Dělové koule létaly se silným hvízdotem p?es naši stodolu, dopadaly ale dále za vesnici. Neměli jsme ?ádných ztrát. Po?ítali jsme s tím, ?e naše no?ní pochody byly vyzrazeny. Z Belfortu jsme poté celá divize, 21. a 22. pluk ?sl. a 119. pluk francouzský, postupovali za st?elby našich protiletadlových děl do Champigny a poté se p?esunuli vlakem do Epernay. Postupně jsme procházeli místy, kde se ji? ?ty?i roky bojovalo. Vše bylo granáty p?eoráno a zpustošeno a? hr?za, tam musely padnout statisíce lidí. Ze starých les? ?ouhalo jako by strniště ze silných strom?, a zbytky strom? byly celé rozštípané nastojato od granát?. Lesy byly vyrabované, Němci v nich zakládali parní pily, ?ezali na místě trámy a prkna, a co nespot?ebovali v zákopech, vozili dom?. ?asto jsme ?etli na sloupu, tady stávala obec ta a ta, marně jsem se namáhal najít stopu alespoň po jediném domě.

          Němci ustupovali, byli jsme ve druhé linii na frontě mezi Soissons a Remeší, denně jsme je pronásledovali 10 a? 20 km. Viděli jsme ú?asná německá opevnění, zákopy, a mnoho drátěných p?eká?ek, a? 16 m širokých ve t?ech ?adách za sebou. K?ly byly ?elezné a po zemi bylo rozházeno plno pichlák? ze ?eleza tak dělaných, ?e v?dycky jeden ostrý hrot byl vzh?ru, a? se to p?evalilo, jak chtělo. P?eká?ky byly v místech, co jsme táhli, málo poškozené, jen tanky nám projely cestu, Němci bez obrany je rychle opouštěli, kdy? jim hrozil obchvat na k?ídlech. Dělost?electva tam byla ohromná spousta a stále p?es nás st?íleli. Vpravo i vlevo zároveň s námi postupovaly a do veliké dálky bylo viděti upoutané francouzské balony. Zatímco sta děl nep?etr?itě st?ílelo, jiných sta děl postupovalo. Pak zase postupovali ti, co p?estali st?ílet vzadu, a st?íleli ti, co je p?edjeli. Jinde fronta stála, a tak nás t?i pluky nalo?ili na velká transportní auta krytá jako stěhovací a p?evezli nás v noci p?es Remeš do Mourmelonu.

          Postupovali jsme dále k Terronu a Vouziers. Ve dne lesem, jinak v noci. Oheň šlehající z jícn? děl p?iosvětloval nám cestu. V první linii jsme se s Francouzi nesetkali, jen ?ídce a daleko od sebe z?stal kulomet, a kdy? na něj naši p?išli, kulomet?ík ukázal rukou: „Boches la-bas!“ a hodil kulomet na rameno a zmizel. My ale to štěstí neměli, na okraji lesa kopali vojáci zákopy. Měli jsme je za Francouze, hlásili se heslem tiše: „?ekoslovak“. Němci hned do nás kulometem a v tom chaosu nám sebrali 11 lidí do zajetí. K tomu jsme měli ztráty, mrtvé a raněné. Ustoupili jsme asi 100 metr?, tam ne? mírně nakloněná rovina, bez zákop?, bez travi?ky. Ka?dý si pod sebou vyhrabal peká? jako zajíc a tam jsme le?eli celý den, nad námi německé aeroplány, ?ídily na nás palbu z děl. Naštěstí Němci špatně st?íleli, jinak by nás tam mohli rozsekat na kaši. Ale stejně jsme měli velké ztráty. Někde tam jsem také ztratil své poznámky.

          P?ed rozedněním jsme zahájili útok. Dělost?electvo bylo obeznámeno, kdy to za?ne, a tu ?ekali u nabitých děl, po zahájení útoku a kdy? jsme neo?ekávaně za?ali útok, potom teprve nám dělali tzv. bará?. Kolem oblasti, kterou jsme chtěli obsadit, dopadalo tisíce granát?, a tou hradbou st?el nemohl nikdo p?ijít Němc?m na pomoc. Dob?e se nám to poda?ilo, obsadili jsme celou tu ?ást lesa, co jsme chtěli a vyst?elili signál: cíl dosa?en! Uko?istili jsme několik děl, kulomet?, minomet? a celé skladiště min. Zajali asi 100 Němc? a další pobili.

          Te? jsme zna?ně zlepšili pozice. Les byl z větší ?ásti hustý, tam se nedalo projít, a šla lesem jedna blátivá cesta, bylo tam poškozeno vodovodní potrubí. Po dobu, co jsme měli trochu ?as, jsme si prosekávali novou cestu, tu dosavadní Němci moc ?asto bombardovali. ?asu se nám nedostávalo, měli jsme mnoho raněných. P?evaziště jsme si z?ídili ve staré pískovně, jáma byla asi 40 krok? dlouhá a 20 široká. Po ošet?ení se tě?ce ranění nosili do Vouziers, tam dělali i menší nutné operace a pak je sanitními auty odvá?eli do zázemí, do nemocnic. Bylo to asi 5 km nosit, někdy nám z města p?išli na pomoc francouzští nosi?i. U jámy-p?evaziště jsme měli zapíchnutý velký ?ervený k?í? – prapor. Ale Němci nic na to nedbali a st?íleli na nás, éra ?ídila palbu, granáty padaly kolem jámy, hlína se na nás sypala, ale do nás se netrefili, a? později v noci. Tak jsme raději prapor ?erveného k?í?e odstranili. P?iběhl jeden bratr Amerikán k nám do jámy, udělal poplach: Němci jdou! Nechal jsem obvazování, sko?il po pušce a nábojích, lehl si na kraj jámy a koukám po Němcích. Bylo jich opravdu hodně, asi 50, ale všiml jsem si, ?e kolem nich jsou naši brat?i s bodáky na puškách. Vynadal jsem tomu poplašenci a šel po své práci.

          Po boji jsem se šel také podívat na zajaté Němce.  Byli to chlapi jako hory, Bavoráci. Stáli vy?azeni ve dvojstupu, kolem nich naše strá?e. Na samém kraji stál v první ?adě chlap-obr, celý po?obaný od neštovic, hr?za z něj šla. Tu p?išel ke mně jeden bratr, abych mu dal cigaretový papírek, který jsem měl schovaný v pouzd?e pod devítirannou pistolí. Otev?u pouzdro, vytáhnu pistol, a tu jsem si všiml, ?e ten po?obaný strachem vyvaluje o?i a svému sousedovi v ?adě ?íká: Schau! (podívej). Vytáhl jsem druhou rukou cigaretové papírky, dal jsem z toho kamarádovi a zas papírky i pistol do pouzdra zpátky a podíval se na Němce. Němec si oddychnul, byl celý zpocený za tu chvilku, utíral si šátkem obli?ej, smál se na mě a ?ekl mi: Es ist warm. Myslel jsem si: však já vím, pro? ti bylo horko.

          Později p?i tábo?ení v lese jsem na svém místě našel krabi?ku a v ní skleněné trubi?ky s ?irou tekutinou, v nich zasazený doutnák s há?kem a rozbuškou a na krabi?ce návod, co se s tím má dělat. P?i opuštění místa natrvalo má se to rozvěsit za há?ky na stromy, zapálit a rychle odejít.  Byl to yperit, kterým Němci zamo?ovali terén. Jediná kapka, kdy? p?išla na holé tělo, vyleptala díru do hloubky a udělal se velký v?ed. Po zapálení kapalina vybouchla, rozst?íkla se po k?oví, a pokud tudy někdo procházel, dostala se snadno na obli?ej nebo na ruce. V létě se vypa?ovala a po vdechnutí z toho mohla být opět smrt.

          8. listopadu k nám ji? do zázemí p?ijel dr. Beneš, měl k nám ?e? o vále?né situaci a p?evratu doma s tím, ?e ka?dou chvíli lze ?ekat německou kapitulaci. A opravdu u? druhý den Němci ?ádali o p?ímě?í. To u? jsme měli na voze rozhlasový p?ijíma? bateriový na sluchátka a jeden náš in?enýr to poslouchal, stenografoval a pak zprávy v?dy napsal na papír a vyvěsil. Po skon?ení boj? nás dopravili do lázeňského měste?ka Vittel, náš 2. prapor 22. pluku byl v měste?ku Attigny. Za týden nás tam objevila jedna ?ena z Darney, udělala poplach a město ?ádalo, aby tam ?echoslováci byli p?elo?eni. A tak brzo rance na zjednané vozy a putovali jsme pěšky 20 km do Darney. To bylo vítání a radosti na obou stranách. A nedo?kavosti, a? pojedeme dom? a kdy. Deváté vánoce na vojně jsem pro?il u? na cestě dom? v italské Padově a 4. ledna 1919 nás na Hlavním nádra?í v Praze uvítal V. Klofá?.  Táhli jsme st?edem města ve ?ty?stupech, rota za rotou, velký jásot a vítání. Potom jsme byli ubytováni v ?ernínských kasárnách na Hrad?anech, měl jsem také dvakrát slu?bu na Hradě, dostal jsem po devíti letech na vojně kone?ně dovolenou. 10. května 1919 jsem byl demobilizován.

           

           

           

          © PhDr. Jaroslava Hlavá?ková, CSc.,

          Srbská fronta v období 1914 -1915 Valjevo ve vále?ných letech

          K získání údaj? o situaci na srbské frontě v období 1914 -1915 a o situaci ve Valjevu a okolí se poda?ilo prostudovat dvě nové publikace srbských autor?.

          Známý srbský historik K. Miloševi? v rozsáhlé knize o osudech rodné země v období 1. světové války uvádí, ?e Srbsko ztratilo 1 244 000 obyvatel (842 000 civilist? a 402 000 voják?),...

          p?i?em? ve svých p?edvále?ných hranicích mělo dle jeho údaj? pouhých 2,9 milion? obyvatel, ztratilo by tedy 43 % svého obyvatelstva.

          Z této knihy vypisuji zajímavé údaje vztahující se p?ímo ?i nep?ímo k pobytu J. Jandy na srbské frontě.

          Rakousko-uherskou armádu z 25% tvo?ili Rakušáci (t.j. rakouští Němci), z 23% Ma?a?i, z 13% ?eši, z 9% Chorvaté, Srbové a balkánští muslimové, z 8% Poláci a Ukrajinci, ze 7% Rumuni a ze 4% Slováci (tj. ?ech? a Slovák? bylo 17%, jejich podíl na po?tu obyvatel monarchie ?inil 16, 5%). D?stojnický sbor byl ze 75% tvo?en rakouskými Němci .

          Po vyhlášení války Srbsku Rakousko-Uherskem 28. ?ervence 1914 se ujal vrchního velení srbské armády korunní princ-regent Alexandr Karadjordjevi? (1888-1934). Tého? dne se na stranu Srbska p?idala ?erná Hora; 6. srpna 1914 se oficiálním prohlášením svého krále Nikoly I. Petrovi?e (1841-1921) stala spojencem Srbska. Po vyhlášení mobilizace a války se srbská vláda p?emístila z Bělehradu (nacházel se témě? na hranici s Rakousko-Uherskem) do Niše (proto i dědova vále?ná zajatecká pošta byla směrována p?es Niš. Zde sídlila i cenzura a st?edisko komunikace s Mezinárodním ?erveným k?í?em). Generální štáb, p?etransformovaný ve vrchní velení, sídlil v Kragujevaci. Ná?elníkem štábu vrchního velení do doby návratu vojvody Radomira Putnika (1847-1917) z lé?ení v Rakousku byl generál S. Stěpanovi? (1856- 1929). Po Putnikově návratu do země z benevolence rakouského velení se jeho zástupcem stal generál ?. Miši? (1855-1921).

          P?esun rakousko-uherských vojsk (16 pěších a 1 jezdecká divize a 8 brigád a 40 letadel) na srbskou frontu byl ukon?en 12. srpna 1914, jejím velitelem byl jmenován generál O. Potiorek (1853-1935). Tého? dne 5. rakousko-uherská armáda v po?tu 80 000 voják? pod velením generála L. rytí?e von Frank (1848-1935) p?ekonala Drinu u Loznice a Lešnice a zahájila postup směrem k městu Valjevu vzdálenému zhruba 100 km. Cílem bylo dobýt v den císa?ových narozenin 18. srpna linii Valjevo-U?ice, postupovat na Niš a k bulharským hranicím. Této ofenzívy se jako kaprál 8. sboru 5. rakousko-uherské armády zú?astnil i E. E. Kisch (jeho zápisky jsou v knize citovány) .

          Na valjevskou frontu byla rozmístěna srbská 3. armáda v ?ele s generálem P. Juriši?em-Šturmem (1848-1921) a dále drinská divize na linii Badovinci-Loznica-Zvornik-Obrenovac-Ljubovica. Štáb armády sídlil ve Valjevu ?. 9 v budově obvodního a městského soudu, regent Alexandr bydlel v domě obchodníka I. Todorovi?e na Karadjorjevi?ově ulici. Srbsku se poda?ilo zmobilizovat témě? 400 000 voják?, chyběl však dostatek vojenského materiálu .

          Ve dnech 16. - 20. srpna 1914 probíhala cerská bitva (dle poho?í Cer, té? uváděna jako bitva na Jadaru, tj. na soutoku ?ek Driny a Jadaru). Skon?ila rakouským neúspěchem a ústupem na levý b?eh Driny. Vy?ádala si p?es 23 000 mrtvých a raněných na rakouské straně v?etně ?eských p?íslušník? 28. pěšího pluku a 16 000 mrtvých a raněných na straně srbské.

          Rakousko-uherská vojska zahájila nový útok 6. zá?í 1914 na linii Srem na ?ece Sávě-území Ma?va-b?eh ?eky Driny a ve směru na Valjevo, p?es které bylo mo?no od jihu pokra?ovat na Bělehrad a obklí?it ho. 15. zá?í 1914 se 6. rakousko-uherské armádě poda?ilo donutit 3. srbskou armádu rozmístěnou na pravém b?ehu Driny na linii Lešnica-Ljubovija k ústupu. P?ekro?ila Drinu a postupně ovládla horské h?ebeny Gu?evo, Boranja, Jagodnja a Sokolská planina; otev?ela se jí cesta k Valjevu.

          25. zá?í vydal velitel 3. srbské armády rozkaz udr?et se za ka?dou cenu na stávajících pozicích a znemo?nit nep?íteli další postup. Po dvaceti dnech boj? se fronta zastavila na linii Ljubovija-Sokolská planina-Jagodnja-Boranja-Gu?evo-dolní tok Driny a? po soutok se Sávou-Zasavica-No?aj-Pri?inovi?. Ani jedna z bojujících stran nebyla schopna podniknout razantní ofenzívu.

          Na konci ?íjna se rakousko-uherskému kombinovanému sboru poda?ilo prorazit srbskou obranu 2. armády v oblasti Ma?vy, obejít poho?í Cer a p?es Koceljevo a Banjani postupovat ji?ním směrem na Valjevo a obsadit ho.

          Pro srbské ozbrojené síly nastala první kritická situace. Na zasedání vlády a vrchního velení 8. listopadu vojvoda Putnik navrhl pokusit se o uzav?ení separátního míru s Rakouskem-Uherskem. P?edseda vlády N. Paši? (1845-1926) pohrozil demisí a po?adavku obnovit boje bylo vyhověno sta?ením se od ?eky Driny a soust?eděním se na vytvo?ení obranyschopné linie na ?ece Koluba?e ze severu a na ?ece Ljig z jihu. Byla zahájena p?íprava k tzv. kolubarské bitvě.

          Na linii nové fronty Obrenovac-Ub-Valjevo se mezi 14.-17. listopadem stáhly 1., 2. a 3. srbská armáda o celkovém po?tu p?es 250 000 voják?. Do 2. 12. se dle hodnocení srbské strany odehrávala defenzivní fáze kolubarské bitvy – stahování armád k ?ece. Generál Potiorek zahájil 16. listopadu 1914 nástup rakousko-uherských vojsk na Kolubaru: 5. armáda obsadila linii Obrenovac-Lajkovac, 6. armáda obsadila b?eh Kolubary a? do soutoku s Ljigem a Ribnicou, 15. a 16. sbor 6. armády se vydal na Valjevo. Spojencem srbských vojsk a brzdou nástupu nep?ítele se stalo náhlé oteplení, které proměnilo bojiště ve velké ba?iny. P?esto 18. listopadu dobyla rakouská vojska Lazarevac.

          Král Petar I. (1844-1921) navštívil místa vále?ných operací a posílil morálku srbských vojsk apely na jejich hrdinství, p?íklad pro potomky a p?ipomenutím zásluh z balkánských válek. 1. prosince došlo k prvnímu p?eběhnutí ?eských voják? k Srb?m (2 podd?stojníci 42. honvédské divize), kte?í informovali srbské velení o zhoršující se bojeschopnosti rakousko-uherských vojsk.

          Nový velitel 1. srbské armády generál ?. Miši? zahájil ofenzívu 2. prosince, a?koli tentý? den rakousko-uherská vojska dobyla Bělehrad. K 5. prosinci 1914 bylo ovládnuto poho?í Suvobor a zabráněno postupu rakousko-uherských vojsk z jihovýchodu do údolí ?eky Kolubary a k Valjevu. Generál Miši? byl 4. prosince povýšen na vojvodu. Dunajská divize 1. srbské armády obešla 6. 12. poho?í Maljen a p?ešla komunikaci spojující U?ici s Valjevem na postupu k Valjevu z jihozápadní strany. Moravská a Drinská divize 1. srbské armády postupovala k Valjevu z jihovýchodní strany od Ljigu v sou?innosti se 3. armádou. 3. armáda jen do 7. prosince p?i postupu k Valjevu zajala p?es 6 500 rakousko-uherských d?stojník?, podd?stojník? a vojín?.

          Generál Potiorek vydal 7. 12. rozkaz, aby 6. armáda zahájila ofenzívu a udr?ela linii fronty poho?í Povlen-Valjevo-?eka Kolubara-Bělehrad a aby 13., 15. a 16. armádní sbory udr?ely své pozice. Vojvoda Putnik p?ikázal 1. srbské armádě vytla?it nep?ítele na linii Kolubara-Valjevo, 3. armádě spole?ně s Drinskou divizí udr?et trojúhelník město Ljig, soutok Kolubary s ?ekou Ljig a Valjevo, 2. armádě z?stat v záloze a být p?ipravena k útoku na Kolubaru. U?ická divize měla za úkol vytla?it nep?ítele z prostoru Ra?an-Kosjeri?. 8. prosince 1914 ráno zahájila 1. srbská armáda postup k Valjevu, na linii Valjevo - Divci zlomila odpor a tého? dne ve?er vstoupila do města. 9. prosince bylo obsazeno celé město. K 9. prosinci 1914 utrpěla rakousko-uherská vojska porá?ku na linii ?eky Driny na západě a? po poho?í Kosmaj. Srbská ofenzíva skon?ila 15. prosince 1914 osvobozením Bělehradu, vítězná Kolubarská bitva návratem srbských vojsk na hranice Dunaje, Sávy a Driny .

          V kapitole knihy cele věnované dějinám Valjeva a okolí vztahující se k období první světové války popisuje Z. Rankovi? nezměrné utrpení civilních obyvatel města i p?íslušník? srbské armády a zajatc? následkem vypuknutí infek?ních nemocí. V celém Srbsku zahynulo na epidemie 100 000 civilist?, 30-35 000 voják? a 30 000 vále?ných zajatc?.

          Z. Rankovi? rozsáhle cituje z ?lánku srbského noviná?e V. M. Jovanovi?e opublikovaného 9. prosince 1914 v listu „Politika“ popisujícího hr?zy ve městě, zejména hromady nepoh?bených mrtvých v budově gymnázia, v budově městské nemocnice a v kasárnách 15. a 17. pluku. Tehdejší zpravodaj „Politiky“ obviňuje „špinavé a zavšivené Rakušáky“, ?e zanesli do města tyfus a choleru a p?i ústupu zanechali ve Valjevu témě? t?i a p?l tisíce svých nemocných a raněných . Následně autor uvádí celá jména léka?? místního p?vodu, léka?? nep?átelských armád i neutrálních stát? (nap?. zdravotnické mise USA) zem?elých ve Valjevu na epidemie v období leden – únor 1915 . 5. dubna 1915 zem?ela na tyfus p?ímo ve Valjevu významná srbská malí?ka Nadě?da Petrovi? (1873-1915), která zde slou?ila jako dobrovolná zdravotní sestra. Vojenské hroby ve Valjevu se staly největšími vále?nými h?bitovy na území Srbska.

          Kniha Z. Rankovi?e obsahuje i dobové snímky ulic a budov města v?etně gymnázia, kasáren, pivovaru a jeskyně, kde byl J. Janda na výletě.

          4. zá?í 1915 se Bulharsko za p?íslib obrovských územních zisk? p?ipojilo k Úst?edním mocnostem. 6. zá?í 1915 vrhlo na Srbsko 4 divize, Rakousko-Uhersko a Německo po šesti divizích. Ofenzívu ve směru od Sremu a severovýchodní Bosny vedla 3. rakousko-uherská armáda, z ji?ního Banátu 11. německá armáda a ze západního Bulharska vyrazila 1. a 2. armáda, vše o síle 800 000 voják? pod vrchním velením německého polního maršála A. von Mackensena (1849-1945). Srbsko na 1 150 km fronty disponovalo ji? jen 300 000 vojáky, rozdělenými do operativních skupin. Kone?ný útok proti Srbsku byl zahájen 5. ?íjna 1915, ji? 10. ?íjna byl po krvavých bojích a bombardování jednotkami Mackensena dobyt Bělehrad. Za další dva týdny po obsazení linie ?ajetina-poho?í Rudnik-poho?í Suvobor-Topola-Arandelovac-Palanka-Petrovac na Moravě vojsky Úst?edních mocností bylo o výsledku operace rozhodnuto.

          Ústup srbských vojsk do Albánie a ?erné Hory a utrpení civilního obyvatelstva za okupace je nazýváno „Srbskou Golgotou“. Z vále?ného i morálního hlediska se jednalo o slo?ité rozhodnutí, motivované ?ádostí o poskytnutí pomoci ze strany Dohody a obnovením bojeschopnosti srbské armády. Valjevo bylo Srby opuštěno 22. ?íjna a rakousko-uherská vojska je okupovala o t?i dny později. Okupa?ní správa za?ala tvrdě stíhat místní obyvatelstvo. K osvobození došlo a? 31. ?íjna 1918.

          Srbská vláda opustila Srbsko 24. listopadu, do Skadaru p?ijela 28. listopadu 2015. Vrchní velení ozbrojených sil odešlo 26. listopadu, do Skadaru p?ibylo 6. prosince 1915. Anabáze témě? 115 000 voják? a d?stojník? probíhala do 21. ledna 1916, od ?íjna 1915 do ledna 1916 ?inily ztráty v boji a na ústupu 70 000 voják?.

          V lednu 1916 vláda a vrchní velení (zejména princ-regent Alexandr) obvinily z chyb generální štáb, který byl v?etně ná?elníka R. Putnika odvolán. Novým ná?elníkem byl jmenován bývalý velitel 1. armády generál P. Bojovi? (1858-1945), 20. ?ervna 1918 jej vyst?ídal vojvoda ?. Miši?.

          Slovník, vysvětlivky, komentá?e

          abfertigung něm. zde: p?evzetí rozkaz? a pošty, odevzdání hlášení na velitelství voj. sboru

          ablézung něm. vyst?ídání ve slu?bě

          akcesist (akcezist) ?ekatel ú?ednického místa, kancelá?ský podú?edník, zapisovatel

          Albrechtské (Štefánikovy) kasárny kasárna arcivévody Albrechta v Praze na Smíchově, dnes Justi?ní palác

          alejkum salem („mír i Tobě“) odpově? na pozdrav „salem alejkum“

          Amerikáni zde: ?echoameri?ané bojující v legiích, té? jednotky americké armády ú?astnící se boj? 1. světové války v Evropě

          anilinová barva tehdy jedovatá, vyrobená na bázi aminobenzenu, benzenaminu ?i fenylaminu

          aparát zde: za?ízení pro dezinfekci osob a šatstva

          apparatsmann zde: pomocník p?ipravující raněného k operaci

          Arnauti hist. turecké ozna?ení Albánc? a obyvatel p?ilehlých horských oblastí, p?v. zejména voják? slou?ících v turecké armádě

          Arumuni (moderní ozna?ení národa) p?íslušníci románského národa ?ijící rozptýleně v oblasti ji?ního Balkánu, zejména v severním a st?edním ?ecku, Makedonii, jihozápadním Bulharsku, ji?ní a st?ední Albánii. Vlachs (st?edověký termín), v ?ecku jsou ozna?ováni jako Vlahoi, v Albánii jako Vllehe. V Albánii je jejich po?et dnes odhadován na 200 000. Hovo?í arumunštinou, latinským jazykem blízkým rumunštině, jazyk má mnoho dialekt?. V sou?asné době p?es snahu o?ivit jazyk probíhá asimilace s většinovým obyvatelstvem balkánských stát?. Věnovali se zejména pastevectví, stavěli svá obydlí z proutí.

          arsenál zbrojnice

          Asinara ostr?vek ve St?edozemním mo?i rozkládající se severozápadně od Sardinie, rozloha 51, 9 km2 stanice, vězení, místo internace zajatc? v 1. světové válce, místo internace etiopské nobility v době italské okupace Etiopie. Vězení uzav?eno v r. 1997. V sou?asnosti není osídlen, spole?ně s p?ilehlými vodami vyhlášen národním parkem. . Od r. 1885 v majetku italského státu, slou?il jako karanténní stanice, vězení, místo internace zajatc? v 1. světové válce, místo internace etiopské nobility v době italské okupace Etiopie.  Vězení uzav?eno v r. 1997. V sou?asnosti není osídlen, spole?ně s p?ilehlými vodami vyhlášen národním parkem. 

          Autrichiens fr. Rakušáci

          batalion pluk

          bergsalié?i oddíly italské armády vytvo?ené v 1. pol. 19. století, vysoce mobilní jednotky lehkých st?elc?. Sou?ástí uniformy byl klobouk se širokou obrubou zdobený ?ernými kohoutími péry. V 1. sv. válce jich bojovalo asi 210 000.

          bitva na ?ece Kolubara 3.-14.12.1914; vítězství Srbska nad rakousko-uherskou armádou bez ohledu na její po?etní p?evahu. 1. srbská armáda obsadila 9. 12. Valjevo. Srbové zajali 76 000 nep?átelských voják?. Srbský velitel ?. Miši? byl povýšen na vojvodu, O. Potiorek byl odvolán a nahrazen arcivévodou Ev?enem jako nejvyšším velitelem balkánské armádní skupiny. Dalších 10 měsíc? Rakousko proti Srb?m nevystoupilo. Síly byly p?esunuty na italskou frontu. Ztráty Srbska spolu s epidemií tyfu v zimě 1914-1915 srbskou armádu oslabily a v roce 1915 z?stala v defenzívě spoléhajíc na pomoc spojenc?, která však nep?išla.

          boerský búrský, p?ipomínající klobouky Búr? z období anglo-búrské války na p?elomu 19. a 20. stol.

          cimprlich něm. choulostivý, rozmazlený, ned?tklivý

          cugsfíra něm. Zugsf?hrer, ?eta?

          ?i?a srbo-chorv. sta?ík, strýc

          ?aur nevě?ící, zejména k?es?an (ozna?ovaný takto vyznava?i islámu)

          desentér desertér

          Deutschmeist?i zde: 4. dělost?elecký pluk (zal. na konci 17. st.) rakousko-uherské armády

          dienstreglamá něm., fr. slu?ební ?ád

          Etappentrainzug něm. zde: vojenský konvoj p?epravující mu?stvo a vojenský materiál

          fasunk, fasuňk náklad na voze, p?íděl potravin

          feldkurát vojenský kněz

          feldruf něm. heslo (hist.: polní p?íhlas)

          feldšpitál něm. polní nemocnice

          feldvébl, felák něm. (Feldwebel) šikovatel

          febris recurrens návratná hore?ka, st?ídání hore?natých stav? s 1–2 dny normální teploty (typicky p?i malárii, b?išním tyfu)

          flota námo?nictvo

          Foch, Ferdinand (1851-1929), francouzský maršál, hrdina 1. světové války, v b?eznu 1918 jmenován vrchním velitelem Spojeneckých sil. Pod jeho velením byl zastaven postup německých jednotek v druhé bitvě na Marně v ?ervenci 1918 a zahájen protiútok. V listopadu 1918 p?ijal německou kapitulaci v ?elezni?ním vagónu v Compiègne. Hrál d?le?itou roli na Pa?í?ské mírové konferenci.

          fortšristmesif zkomol. dle p?edpisu

          fráter zde: kněz s ni?ším svěcením

          gruppo it. zde: oddělení

          halt! něm. povel zastavit, stát!

          Hindenburg, Paul von (1847 - 1934), německý polní maršál, významná osobnost 1. světové války, prezident Německa v letech 1925 -1934. V pamětech J. Jandy jeden z voják? p?ipomíná vítězství Hindenburga nad Ruskem v bitvách u Tannenbergu a u Mazurských jezer v roce 1914 a krutost v??i nep?átelským voják?m.

          Hroby v dáli vále?ná iniciativa setníka Lenze, stavba pomník? (kenotaf?) na frontách zahynulým voják?m v místě jejich p?vodu. Vytratilo se z obecného povědomí.

          infanterie dělost?electvo

          Janin, Pierre-Thiébaut-Charles-Maurice (1862-1946), od dubna 1916 francouzský generál a vojenský velitel. Vedoucí francouzské vojenské mise na Sibi?i v době ruské ob?anské války. Nositel ?ádu bílého lva (1923).

          jednoro?ák jednoro?ní dobrovolník

          ka?amak kaše, p?ipravovaná zejm. z kuku?i?né mouky

          kamot rak. zde: se?azený, nastoupený, upravený

          kantina zde: prodejna pro zajatce

          kaprál it. (Korporal) ni?ší vojenská hodnost, desátník

          kavalerie jezdectvo

          kellner něm. ?íšník

          komisárek vojenský chléb kyselé chuti

          komita p?íslušník srbských partyzánských jednotek („komite“, major Vojislav Tankosi?) p?vodně bojujících v Makedonii proti osmanským jednotkám

          konduktér pr?vod?í

          korpskomando, korpskomanda něm. velení vojenského sboru

          Kronprinz něm. zde míněn korunní princ Bed?ich Vilém (1882 – 1951), syn německého císa?e Viléma II.

          ku?a srb. d?m

          kuláš zast. guláš

          Kunte, Ladislav (1874-1945), děde?k?v bratranec L. Kunte byl významným ?initelem protirakouského i protifašistického odboje. Spoluzakladatel Volné myšlenky, redaktor ?asu a Národního osvobození. Za okupace spolupracoval pod pseudonymem ?eněk Věrný s ilegálním ?asopisem V boj. Od r. 1940 vězněn, zejména v Ebrachu. Zem?el ve Straubingu p?i pochodu smrti v roce 1945. Publikoval p?edevším na téma úlohy nábo?enství v moderní spole?nosti, jeho práce se vyzna?ují vyt?íbeným a i dnes ?tivým stylem. Nap?. viz na internetu dostupné vzpomínky na Jana Herbena.

          lágrovat něm.tábo?it

          lajtnant něm. (Leutnant) poru?ík

          landšturmák něm. ( Landsturm) ?len domobraneckého vojska

          landwehrák, landvérák něm. (Landwehr) ?len zeměbraneckého vojska

          Lejhanec, Václav, rakousko-uherský diplomat, v období 1. světové války konzul v Dra?i (Durres). Dra? tehdy byla tehdy sídelním městem albánského kní?ete W. Wieda a hlavním městem Albánského kní?ectví. P?ešel do ?eskoslovenské zahrani?ní slu?by, v letech 1919-1921 nap?. p?sobil jako vedoucí ú?adu delegáta ?SR v Ma?arsku. Generálním konzulem v Dra?i byl v té době Alfred Rappaport (1868-1946).

          lettres fr. dopisy

          losung něm. zde: heslo dne

          mantl něm. vojenský pláš?

          marodní kniha něm. kniha nemocných

          marodvisita něm.návštěva nemocného u léka?e

          maršbatalion prapor s pozdějším datem mobiliza?ní a pochodové pohotovosti, slo?ený většinou ze zálo?ník?, ur?ený k doplnění ztrát, p?ipravující se k p?esunu na frontu (pochodový prapor)

          maršrúta něm. pově?ení k pracovní cestě

          mantúra vojenský oblek

          merhaba arab., tur. uvítání, pozdrav („vítej!“)

          Miši?, ?ivojin (1855-1921) srbský polní maršál (vojvoda) a nejúspěšnější srbský vojenský velitel v období 1876-1918. Velel 1. srbské armádě v bitvě na ?ece Kolubá?e (1914), ú?astnil se velkého ústupu p?es hory do Albánie v zimě 1915-1916, porazil a donutil k ústupu bulharskou armádu v bitvě u Gorniceva v roce 1916 a p?i pr?lomu soluňské fronty v zá?í 1918 byl ná?elníkem nejvyššího velení. Poté ná?elník generálního štábu armády Království Srb?, Chorvat? a Slovinc?.

          náredník (srbský felák) ni?ší srbský d?stojník

          obrlajtnant něm. nadporu?ík

          oficírsmená? něm., fr. d?stojnická kuchyně

          ohne Schritt něm. postup vp?ed nikoli pochodovým krokem (nebezpe?í rozkolísání vratkého mostu, „break step“)

          para, krejcar drobné mince srbské/rakouské

          pasírka něm. povolenka

          Paši?, Nikola (1845 -1926), významný srbský politický ?initel a diplomat, pětinásobný p?edseda vlády srbského království, první (celkem t?ikrát) p?edseda vlády Království Srb?, Chorvat? a Slovinc?. V pamětech vzpomínán pro sv?j mohutný krásný plnovous.

          pelerína it. pláštěnka, volný pláš? bez zapínání

          Petar I., Karadjordjevic (1844 – 1921), 1903 – 1918 poslední srbský král, první vládce Království Srb?, Chorvat? a Slovinc? (1918 – 1921)

          Pferdespital něm. koňská ošet?ovna

          piklhaubna něm. pruská vojenská helma s kovovým hrotem na vrcholu

          piksla něm. zde: kryt poloosy kola vozu

          pionérsébl něm. vojenská šavle, sou?ást výzbroje

          pioný?i, pioné?i něm. zde: ?enisté

          posichrovat něm. pojistit, zajistit

          Potiorek, Oskar (1853-1933) rakousko-uherský vojenský ?initel. 1911-1914 guvernér v Bosně a Hercegovině, svědek atentátu na následníka tr?nu Františka Ferdinanda d´Este 28.6.1914. 1914 vrchní velitel rakousko-uherské armády v srbské kampani, pora?en v bitvě u Ceru a na ?ece Kolubá?e, 1.1.1915 zbaven vrchního velení

          profesor P. známý pra?ský léka?, profesor, dle svědectví pamětí na frontě lé?il zp?sobem nevybo?ujícím z praktik vojenského „lé?itelství“ bě?ného v rakousko-uherské armádě

          Putnik, Radomir (1847-1917) srbský polní maršál, ná?elník generálního štábu srbské armády v období balkánských válek a 1. světové války. Ú?astník všech válek, vedených Srbskem v letech 1876-1917. V ?íjnu 1915 po zahájení ofenzívy spojených rakousko-uherských, německých a bulharských sil o 300 000 mu?? pod velením polního maršála A. von Mackensena rozhodl Putnik 31.10.1915 o ústupu srbských armád. Poslední boje byly vedeny na Kosově poli (19.- 24.11.). 25. listopadu kone?né rozhodnutí o ústupu p?es albánské hory. 155 000 voják? došlo do p?ístav?. V lednu 1916 byl odvolán z postu a zem?el v Nice.

          rakije pálenka

          raport hlášení

          rast něm. odpo?inek

          Rauberinsel něm. loupe?nický ostrov

          règime de faveur fr. zde: zvýšený p?íděl jídla na osobu a den

          Regimentsarzt (Reg. Arzt) něm. plukovní léka?

          rekonvalescent lat. zotavující se pacient

          Reserve Feldmaroden Haus něm. rezervní polní nemocnice

          Ristung něm. výzbroj

          salem alejkum arab.uvítací muslimský pozdrav „salam alejkum“ („mír s vámi / vám“), odpově? „alejkum salam“

          saniterák vojenský ošet?ovatel

          separace oddělení

          studovat zde: zabavit

          Slavonie ní?inné úrodné území rozdělené mezi Chorvatsko a Srbsko, historická země le?ící mezi ?ekami Drávou, Sávou a Dunajem

          Stationskomando něm. posádkové velení

          stra?ár srb. strá?ce

          štram něm. fešně, švihácky, upraveně, dle p?edpisu

          Šnejdárek, Josef (1875-1945) generál ?s. armády, 1899 vstoupil do fr. cizinecké legie, v době formování 21. st?eleckého pluku jmenován pomocníkem velitele pluku

          Šváb, švába srbské pohrdavé ozna?ení voják? nep?átelské rakousko-uherské armády bez ohledu na jejich národnost

          tagskaprál něm.kaprál v denní slu?bě

          tagwach něm.budí?ek

          therový papír (térový) asfaltem napuštěný, pou?ívaný v nedávné době zejména na izolaci st?ech

          trén něm.vojenský zásobovací oddíl, vozatajstvo

          t?etí výzva vojáci povolaní do slu?by ve t?etím kole, většinou zálo?níci věkově starší

          Vergatěrung něm. p?v. Vergatterung, vojenský signál, povel ke shromá?dění vojska na ur?ené místo, poplach, nástup

          Verpflekscetl něm. poukaz na ošet?ení

          Vilém II. (1859-1941), německý císa? a pruský král v letech 1888-1918

          Vopi?ka, Karel (1857-1935), úspěšný ?echoameri?an, podnikatel, ?editel a později spoluvlastník pivovaru Atlas Brewery v Chicagu, ve?ejný ?initel. Dle ?lánku opublikovaného ?echoamerickým listem Denní hlasatel dne 16.8.1913 byl „ Charles“ Vopi?ka tohoto dne navr?en Státním departmentem na funkci budoucího velvyslance USA v Rumunsku, Srbsku a Bulharsku. Po následném jmenování prezidentem W.Wilsonem zastával funkci v letech 1913-1920. ?len ?eskoslovenské národní rady v Pa?í?i. Viz nejnověji knihu Czechs of Chicagoland. Ed. by M.Sternstein. Charleston, SC., Arcadia Publishing, 2008. 127 pp. ISBN 13 9780 7385 5178 4.

          wendlovka, vendlovka (dle konstruktéra Werndla) puška zadovka pou?ívaná v rakousko-uherské armádě

          z?ídla u Padovy Euganee Terme, lázeňská oblast jihozápadně od města Padovy v severní Itálii

          zuávský pluk, zuávové obecně koloniální vojáci muslimského vyznání, jednotky lehkých st?elc? francouzské armády zalo?ené v 1. pol. 19. století v Al?írsku s nápadnou orientální pokrývkou hlavy, v době 1. světové války slou?ili v khaki uniformě a hlavu jim pokrýval ?ervený fez

          zupák voj.slang p?ezdívka podd?stojníka, zejm. šikovatele

          ต่อ เล็บ เจ ล pvc โลชั่น ลด รอย สิว ครีม รักษา ฝ้า หนวด ครีม หน้า ใส หน้า เด้ง ส ครับ อัน ไหน ใช้ แล้ว ขาว ครีม ส มู ท อี รักษา ฝ้า กระ ครีม ลด หลุม สิว เกาหลี biotherm ลด รอย สิว ครีม ทา จุด ด่าง ดํา ที่ ดี ที่สุด ครีม รักษา รอย แผลเป็น บน ใบหน้า ยา แต้ม รอย แดง สิว โฟม ล้าง หน้า แก้ ฝ้า ส มู ท อี ครีม ลบรอย ด่าง ดำ ครีม หน้า เนียน ขาว ใส ครีม รักษา ฝ้า ใบ บัวบก ยา แต้ม รอย แดง สิว some by mi ลด รอย สิว ลาย เล็บ เจ ล สี ม่วง พาส เท ล ส ครับ หน้า อ่อนโยน ครีม พอก หน้า ใส ครีม หน้า ขาว รักษา สิว เล็บ เจ ล ลาย ม้าลาย รอย สิว ดํา ๆ เล็บ เจ ล ฝัง ดอกไม้ มิ ซู มิ เซ รั่ ม ลด รอย สิว ครีม ทา ลด รอย สิว ที่ หลัง ยา ลด รอย สิว ใน ร้าน ขาย ยา รอย สิว หาย ไว ที่สุด ครีม ลบรอย ด่าง ดำ เอ ส เซ้ น ส์ ลด รอย สิว ส ครับ มะขาม อิ นาง ครีม ทา ฝ้า ลึก ครีม หรือ เซ รั่ ม ลด รอย สิว ส ครับ ผิว โย เกิ ร์ ต โรงงาน ผลิต ครีม รักษา ฝ้า เวช สำอาง ส ครับ ขัด ผิว ขาว เซ เว่ น แก้ ฝ้า ยัน ฮี ครีม ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา เกาหลี เล็บ เจ ล ลาย เท่ ๆ ครีม ส มู ท อี รักษา ฝ้า กระ ส ครับ มะขาม อิ นาง มิ ซู มิ เซ รั่ ม ลด รอย สิว ลด รอย สิว hiruscar ลด รอย สิว ร้าน ขาย ยา ริ้ว รอย จาก สิว white&wink หน้า ขาว หน้า ใส ยา แต้ม รอย สิว ยี่ห้อ ไหน ดี ครีม ซอง แก้ ฝ้า ลาย เล็บ เจ ล สี เงิน ครีม ขัด ผิว จันทร์ หอม เล็บ ฝัง ลาย แบบ เล็บ เจ ล พาส เท ล ลาย เล็บ เจ ล โทน เขียว scrub หน้า pantip เจ ล ส ครับ ผิว หน้า ลด รอย แผลเป็น จาก สิว เร่ง ด่วน เอ ส เซ้ น ส์ ลด รอย สิว ครีม ลบ หลุม สิว pantip ครีม ช่วย ลด รอย แดง จาก สิว ครีม หน้า ใส หน้า เด้ง ส ปา ส ครับ ผิว หน้า มี จุด ด่าง ดํา จาก สิว รักษา ฝ้า ดี ที่สุด ครีม ลบรอย จุด ด่าง ดำ ครีม หน้า ขาว ใส ไร้ ฝ้า ครีม รักษา ฝ้า eucerin ครีม ลด รอย กระ ฝ้า ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว พัน ทิป ลาย เล็บ เจ ล สวย ๆ 2019 สี นู้ ด ครีม ลด รอย ดำ ใน เซ เว่ น ครีม ลด ริ้ว รอย หน้า ขาว ใส ลด รอย ดํา รอย แดง จาก สิว ธรรมชาติ ครีม เต้าหู้ sana สี ขาว ราคา ครีม ฟ้า ใส หน้า ใส ยา mederma สรรพคุณ สิว ผด รอย สิว มาร์ค หน้า ขาว ใน เซ เว่ น เล็บ เจ ล กับ อะ ค ริ ลิ ค รอย สิว หาย ไว ที่สุด หน้า มี จุด ด่าง ดํา จาก สิว some by mi ลด รอย สิว ขัด ผิว ส ครับ ผิว ลด รอย สิว ราคา ถูก ครีม ทา ฝ้า ขมิ้น ส ครับ ผิว กิโล ลาย เล็บ เจ ล ปลาย เล็บ รอย สิว รอย ดำ ส ครับ ไพล สด pantip ครีม ทา ฝ้า ลึก ต่อ ขนตา นาคนิวาส ครีม หน้า ขาว โอ เล ย์ เซ รั่ ม ลด รอย หลุม สิว ครีม ที่ ใช้ ลด รอย สิว dragon blood หลุม สิว รีวิว mizumi ซอง เขียว ครีม ขาว กระจ่าง ใส เล็บ เจ ล กับ อะ ค ริ ลิ ค ส ครับ ผิว กิโล ส ครับ ขัด ผิว รีวิว เซ รั่ ม รักษา แผลเป็น ลด รอย จุด ด่าง ดำ หน้า มี รอย ดํา จาก สิว ลด รอย จุด ด่าง ดำ ครีม ซอง แก้ ฝ้า ครีม หน้า ใส หน้า เด้ง เอ ส เซ้ น ส์ ลด รอย สิว ครีม ลบ หลุม สิว pantip ครีม ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ตัว ไหน ดี เด อ มา ติก อั ล ต ร้า รอย สิว biotherm ลด รอย สิว ครีม ลด รอย สิว รู ขุม ขน กว้าง หน้า มี รอย ดํา จาก สิว แก้ รอย สิว ดํา รีวิว ครีม ทา รอย สิว ครีม รักษา ฝ้า ใบ บัวบก ส ครับ ผิว ราคา ถูก ส ครับ มะขาม ขัด ผิว ขาว ส ครับ เร่ง ขาว ริ้ว รอย จาก สิว ส ครับ ผิว กิโล ครีม ลอก หน้า ขาว ใส ครีม หน้า ขาว ใส เร่ง ด่วน ลาย เล็บ เจ ล ปลาย เล็บ ยา แต้ม รอย แดง ส ครับ หน้า คน เป็น สิว ครีม แก้ ฝ้า วัต สัน medmaker กับ mederma กันแดด ยัน ฮี สีชมพู เจ ล แต้ม สิว ลด รอย สิว ครีม ที่ หน้า ขาว ใส ลด รอย จุด ด่าง ดำ ยา ทา รอย ดำ จาก สิว เล็บ เจ ล ลาย กา แล็ ก ซี่ ส ครับ ผิว วัต สัน pantip ครีม ลด รอย แดง รอย สิว ลด เลือน จุด ด่าง ดํา รอย สิว ยา แต้ม รอย แดง eucerin รอย แดง รอย หลุม สิว ครีม ครีม แก้ ฝ้า แอ ม เว ย์ ครีม ลอก หน้า ขาว ใส เล็บ เจ ล กับ อะ ค ริ ลิ ค ครีม ผู้ชาย ใช้ แล้ว หน้า ขาว สิว เป็น รอย ดํา เจ ล ส ครับ ผิว หน้า แต้ม ลด รอย สิว biotherm ลด รอย สิว ครีม หน้า ขาว นี เวี ย ยา ทา ลด รอย แผลเป็น จาก สิว ครีม หน้า ขาว รักษา สิว ครีม รักษา ฝ้า eucerin ครีม รักษา ฝ้า eucerin รีวิว mizumi ซอง เขียว ยา แต้ม รอย แดง เล็บ ฝัง ลาย ยา แต้ม รอย แผลเป็น สิว ครีม รักษา จุด ด่าง ดํา เซ เว่ น รักษา จุด ด่าง ดํา ที่ หน้า ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว ดี ที่สุด ส ครับ จันทร์ หอม เลข จด แจ้ง มาร์ค หน้า ขาว ใน เซ เว่ น แตงกวา ลด รอย สิว ส ครับ หน้า คน เป็น สิว ส ครับ หน้า คน เป็น สิว แนะ นํา ครีม ทา ฝ้า pantip ส ครับ เร่ง ขาว เล็บ ต่อ อะ ค ริ ลิ ค แค ป ชั่ น ครีม แก้ ฝ้า ทา รอย ดํา สิว ส ครับ หน้า คน เป็น สิว ครีม ซอง แก้ ฝ้า ส ครับ มะขาม ตัว ไหน ดี กันแดด ยัน ฮี สีชมพู himalaya ลด รอย สิว ส ครับ ผิว มะหาด ครีม ลด รอย แดง รอย สิว ครีม ลด สิว ฝ้า กระ ลด รอย จุด ด่าง ดำ biotherm ลด รอย สิว ส ครับ ผิว โย เกิ ร์ ต แก้ ฝ้า ยัน ฮี ครีม พอก หน้า ใส ส ครับ มะขาม เฮอ ร์ เบิ ล ส ครับ มะขาม น้ำผึ้ง ครีม ลอก หน้า ขาว ใส ครีม รักษา ฝ้า 2020 pantip ครีม ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ยี่ห้อ ไหน ดี himalaya ลด รอย สิว ครีม ลด รอย สิว เห็น ผล เร็ว ครีม แก้ ฝ้า หัว ไช เท้า ส ครับ ไพล สด pantip รีวิว ครีม ลบรอย ดํา จาก สิว ครีม พอก หน้า ใส ต่อ ขนตา นาคนิวาส ส ครับ ผลัด เซลล์ ผิว หน้า ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว พัน ทิป ลาย เล็บ เจ ล สี แดง 2020 ครีม ขัด ผิว จันทร์ หอม ยา ลด รอย สิว ใน ร้าน ขาย ยา ครีม ซอง เซ เว่ น ลด รอย ดํา จาก สิว ยา ทา รอย สิว pantip ครีม รักษา สิว รอย ดำ ครีม เซ เว่ น ลด สิว pantip ครีม สกา เล็ ต แก้ ฝ้า pantip ยา ทา รอย ดํา แผลเป็น ครีม เต้าหู้ sana สี ขาว ราคา รอย สิว หน้า รอย สิว หน้า ครีม รักษา สิว รอย สิว เซ เว่ น some by mi ลด รอย สิว รีวิว ครีม รักษา ฝ้า กระ ลาย เล็บ เจ ล โทน เขียว ต่อ เจ ล เล็บ เท้า ลด รอย แดง รีวิว ครีม ทา ฝ้า ssc cosmetic ครีม ทา ลด รอย สิว ที่ หลัง ต่อ เล็บ โพ ลี่ เจ ล ทน ไหม มา ส์ ก หน้า ลด รอย ดํา จาก สิว ลาย เล็บ น่า รัก ใหม่ ๆ ลาย เพ้นท์ เล็บ เจ้าสาว มาก dragon blood หลุม สิว เล็บ ฝัง ลาย ส ครับ มะขาม ตัว ไหน ดี ส ครับ ผิว ราคา ถูก ส ครับ มะขาม เฮอ ร์ เบิ ล ครีม ลด ริ้ว รอย หน้า ขาว ใส ครีม รักษา รอย แผลเป็น บน ใบหน้า รีวิว ลด รอย แดง ส ครับ ไพล สด pantip ครีม แต้ม รอย สิว ใน เซ เว่ น ครีม บํา รุ ง หน้า ขาว pantip รีวิว ครีม ลบรอย ดํา จาก สิว ครีม หน้า เนียน ขาว ใส ต่อ เล็บ ทิป เจ ล รีวิว mizumi ซอง เขียว ครีม รักษา สิว รอย สิว เซ เว่ น ครีม แก้ ฝ้า หัว ไช เท้า ส ครับ ผิว มะหาด ครีม ทา รอย แดง จาก สิว ครีม ที่ ใช้ แล้ว หน้า ใส ไร้ สิว แนะ นํา ครีม ทา ฝ้า pantip แนะนำ ส ครับ ครีม รักษา ฝ้า หนวด ส ครับ ผลัด เซลล์ ผิว หน้า ครีม ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ยี่ห้อ ไหน ดี ส ครับ เปลือก ส้ม ครีม ลด รอย สิว รู ขุม ขน กว้าง ครีม ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ยี่ห้อ ไหน ดี ต่อ เจ ล เล็บ เท้า ส ครับ ผิว กิโล แก้ รอย สิว ดํา ส ครับ เปลือก ส้ม ส ครับ ที่ เซ เว่ น ครีม เซ เว่ น ลด รอย สิว pantip ริ้ว รอย จาก สิว เซ รั่ ม มะหาด ทา หน้า pantip ครีม ที่ หน้า ขาว ใส ต่อ เล็บ อยู่ ได้ กี่ วัน ครีม ลอก ฝ้า ยัน ฮี pantip ขัด ผิว ส ครับ ผิว ครีม หน้า ขาว นี เวี ย ลาย เล็บ เจ ล ผิว แทน ที่ ต่อ เล็บ เจ ล สี เจ ล หินอ่อน ลาย เพ้นท์ เล็บ เจ้าสาว มาก ลด สิว รอย แดง โลชั่น ลด รอย สิว ส ครับ จันทร์ หอม เลข จด แจ้ง ส ครับ เปลือก ส้ม ส ครับ เร่ง ขาว ลาย เล็บ เจ ล สี ม่วง พาส เท ล ส ครับ ผิว โสม white&wink หน้า ขาว หน้า ใส ครีม ที่ รักษา ฝ้า ครีม แก้ ฝ้า หัว ไช เท้า ครีม ทา ฝ้า ขมิ้น หน้า มี จุด ด่าง ดํา จาก สิว ครีม ทา รอย แดง จาก สิว ทา แก้ ฝ้า ครีม เซ เว่ น ตัว ไหน ใช้ แล้ว หน้า ขาว ส ครับ ขัด ผิว ขาว เซ เว่ น ยา ลด รอย สิว ใน ร้าน ขาย ยา เพ้นท์ เล็บ เจ ล คิ ต ตี้ ครีม ลอก หน้า ขาว ใส scrub หน้า pantip ลาย เล็บ น่า รัก ใหม่ ๆ ครีม ลด รอย แผลเป็น จาก สิว pantip รักษา รอย ดํา จาก สิว เซ เว่ น รอย หลุม สิว ครีม ครีม รักษา จุด ด่าง ดํา เซ เว่ น ครีม เซ เว่ น ลด สิว pantip แนะ นํา ครีม รักษา ฝ้า ครีม ลด รอย กระ ฝ้า ลด รอย สิว hiruscar ครีม dragon blood scar cream ครีม eucerin รักษา ฝ้า เล็บ เจ ล ฝัง ดอกไม้ รอย ดํา สิว ที่ หน้า ต่อ เล็บ โพ ลี่ เจ ล ทน ไหม ส มู ท อี ลด รอย สิว ดี ไหม ครีม ลด หลุม สิว เกาหลี ลด รอย ดํา eucerin ส ปา ส ครับ ผิว ส ครับ ที่ เซ เว่ น รักษา ฝ้า ที่ ดี ที่สุด ครีม ลด รอย สิว เห็น ผล เร็ว ที่สุด ผลิตภัณฑ์ ส ครับ ผิว กาย หน้า มี จุด ด่าง ดํา จาก สิว สี เจ ล หินอ่อน medmaker กับ mederma ครีม รักษา ฝ้า หน้า ขาว ใส ส ครับ ผิว กาย ยี่ห้อ ไหน ดี 2019 ครีม แก้ รอย สิว ใน เซ เว่ น ผลิตภัณฑ์ ลด ฝ้า กระ รักษา รอย ดํา แผลเป็น ครีม ลบรอย จุด ด่าง ดำ ครีม ลด รอย สิว ใน ร้าน ขาย ยา หน้า มี รอย ดํา จาก สิว ครีม ลอก ฝ้า ยัน ฮี รีวิว ครีม ที่ รักษา ฝ้า ลด รอย สิว ด รา ก้อน scrub หน้า pantip ครีม สกา เล็ ต แก้ ฝ้า pantip รอย สิว เร่ง ด่วน ที่ ต่อ เล็บ เจ ล ทา แก้ ฝ้า ครีม ที่ ใช้ ลด รอย สิว ต่อ เล็บ เจ ล pvc ส ครับ ผิว วัต สัน pantip ครีม ลบรอย ดํา pantip ลด รอย จุด ด่าง ดำ ครีม เซ เว่ น ลด สิว pantip เล็บ เจ ล ลาย กา แล็ ก ซี่ รอย แดง จาก สิว เซ เว่ น รอย สิว ดํา ๆ ส ครับ ขัด ผิว ขาว รีวิว ส ครับ ผิว ง่ายๆ ส ครับ จันทร์ หอม เลข จด แจ้ง ส ครับ ผิว 2020 puricas ลด รอย สิว สิว ผด รอย สิว ไอ เท็ ม ลด รอย ดํา จาก สิว ต่อ เล็บ โพ ลี่ เจ ล ทน ไหม ครีม ทา ฝ้า อะไร ดี ที่สุด ครีม ลด รอย กระ ฝ้า ครีม บํา รุ ง หน้า ขาว pantip ครีม ขาว เงา เด็ก เจ ล ส ครับ ผิว หน้า ครีม รักษา ฝ้า โปร วา เมด ครีม ซอง แก้ ฝ้า วิธี ทํา ส ครับ สมุนไพร ลด รอย ดํา eucerin ครีม ลบรอย ดํา pantip ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว ดี ที่สุด ส มู ท อี ลด รอย สิว ดี ไหม เกลือ ขัด ผิว บิวตี้ บุ ฟ เฟ่ เซ รั่ ม รอย ดํา ครีม รักษา ฝ้า ที่ ดี ที่สุด พัน ทิป ส ครับ โกโก้ ครีม จุด ด่าง ดํา จาก สิว ลด รอย สิว ราคา ถูก วิธี ทํา ส ครับ สมุนไพร เล็บ เจ ล ลาย ยิ้ม ครีม หน้า เนียน ขาว ใส ส มู ท อี ลด รอย สิว ดี ไหม ลาย เล็บ เจ ล สี แดง 2020 ทำ ส ครับ หน้า ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว เกาหลี ครีม รอย แดง ส ครับ หน้า คน เป็น สิว ยา ทา รอย ดำ จาก สิว ครีม รักษา ฝ้า 2020 pantip แตงกวา ลด รอย สิว ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว พัน ทิป แค ป ชั่ น ครีม แก้ ฝ้า ส ครับ ผลัด เซลล์ ผิว หน้า ครีม พอ น หน้า ขาว ครีม ลบรอย ด่าง ดำ โรงงาน ผลิต ครีม รักษา ฝ้า เวช สำอาง รอย สิว หาย เร่ง ด่วน ยา ทา รอย ดํา แผลเป็น ครีม ซอง แก้ ฝ้า รักษา รอย สิว รอย แดง ครีม พอ น หน้า ขาว ลด รอย ดํา eucerin แค ป ชั่ น ครีม แก้ ฝ้า ส ครับ หน้า คน เป็น สิว ครีม รักษา รอย สิว กระ จุด ด่าง ดํา ทา รอย ดํา สิว ครีม เซ เว่ น ลด สิว pantip รอย หลุม สิว ครีม ครีม ลอก ฝ้า ยัน ฮี รีวิว ต่อ เล็บ เจ ล pvc รอย ดํา สิว ที่ หน้า ครีม รักษา ฝ้า eucerin ครีม หน้า ขาว นี เวี ย ลาย เล็บ เจ ล สี เงิน innisfree รอย สิว ครีม รักษา สิว รอย แดง ส ครับ clarins ผลิตภัณฑ์ ส ครับ ผิว กาย ครีม ขัด ผิว จันทร์ หอม ส ครับ ผลัด เซลล์ ผิว หน้า เอ ส เซ้ น ส์ ลด รอย สิว แก้ รอย สิว ดํา puricas ลด รอย สิว ทา รอย ดำ ครีม ที่ ใช้ ลด รอย สิว ต่อ เล็บ แบบ ไหน อยู่ ได้ นาน ครีม ลด รอย ดำ ใน เซ เว่ น ลาย เล็บ เจ ล ปลาย เล็บ วิธี ส ครับ หน้า แบบ ธรรมชาติ ครีม ลอก ฝ้า ยัน ฮี pantip ครีม ลด หลุม สิว เกาหลี kiehl's หลุม สิว ครีม ที่ ใช้ ลด รอย สิว ครีม รักษา ฝ้า หมอ ทีม ต่อ เจ ล เล็บ เท้า ส ครับ ขัด หน้า เซ เว่ น ส มู ท อี ลด รอย สิว ดี ไหม ครีม ขัด ผิว จันทร์ หอม ครีม หน้า ขาว ใส เร่ง ด่วน ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว เกาหลี ริ้ว รอย จาก สิว ครีม ไวท์ เท น นิ่ง ยี่ห้อ ไหน ดี pantip ต่อ เล็บ อยู่ ได้ กี่ วัน ครีม ลด รอย สิว ใน ร้าน ขาย ยา เจ ล ลด รอย สิว รีวิว ส ครับ ไพล สด pantip ครีม ซอง เซ เว่ น ลด รอย ดํา จาก สิว ครีม ลบรอย ดํา pantip แนะนำ ส ครับ แก้ รอย สิว ดํา ผง ส ครับ หน้า ครีม เซ เว่ น ลด สิว pantip ทำ ส ครับ หน้า รักษา จุด ด่าง ดํา ที่ หน้า กันแดด ยัน ฮี สีชมพู ครีม ลด กระ ลด ฝ้า ลด รอย สิว hiruscar ลด รอย จุด ด่าง ดำ ลด รอย แดง รีวิว ครีม รักษา ฝ้า หน้า ขาว ใส รักษา จุด ด่าง ดํา ที่ หน้า ลด สิว รอย แดง ส ครับ หน้า คน เป็น สิว ส ครับ ผิว มะขาม วัต สัน มิ ซู มิ เซ รั่ ม ลด รอย สิว ครีม รักษา ฝ้า 2020 pantip ลาย เล็บ น่า รัก ใหม่ ๆ ครีม หน้า ขาว นี เวี ย ส ครับ จันทร์ หอม เลข จด แจ้ง ครีม ทา รอย แดง จาก สิว ยา แก้ รอย แดง จาก สิว เล็บ เจ ล ลาย ยิ้ม ครีม ลอก หน้า ขาว ใส dragon blood หลุม สิว ลาย เล็บ เจ ล ปี 2020 ครีม ลบ หลุม สิว pantip ทา ฝ้า pantip ทา แก้ ฝ้า เพ้นท์ เล็บ เจ ล คิ ต ตี้ สิว ผด รอย สิว ครีม รักษา รอย แผลเป็น บน ใบหน้า วิธี ส ครับ หน้า แบบ ธรรมชาติ ครีม เซ เว่ น ตัว ไหน ใช้ แล้ว หน้า ขาว ครีม หน้า ขาว รักษา สิว ครีม รักษา ฝ้า ใบ บัวบก ครีม แต้ม รอย ดำ รอย แดง จาก สิว เซ เว่ น ส ครับ yves rocher แนะ นํา ครีม ทา ฝ้า pantip ครีม แก้ รอย สิว ใน เซ เว่ น kiehl's หลุม สิว ครีม พอ น หน้า ขาว ยา ทา รอย ดำ จาก สิว ครีม ลด รอย กระ ฝ้า ครีม รักษา ฝ้า หมอ ทีม ส มู ท อี ลด รอย ดํา จาก สิว ครีม รักษา ฝ้า โดยตรง ครีม แก้ ฝ้า วัต สัน เล็บ ฝัง ลาย ครีม dragon blood scar cream เพ้นท์ เล็บ เจ ล คิ ต ตี้ ครีม ลด หลุม สิว เกาหลี รอย สิว หน้า ส ครับ อัน ไหน ใช้ แล้ว ขาว ลด รอย แดง รีวิว ครีม ที่ หน้า ขาว ใส ครีม รักษา สิว รอย ดำ ครีม พอ น หน้า ขาว ต่อ ขนตา สาย ใต้ ใหม่ เซ รั่ ม รอย แดง วิธี ส ครับ หน้า แบบ ธรรมชาติ เล็บ เจ ล ลาย กา แล็ ก ซี่ ลด สิว รอย แดง ยา ทา แผลเป็น scagel ลาย เล็บ น่า รัก ใหม่ ๆ แนะ นํา ครีม ทา ฝ้า pantip ครีม รักษา ฝ้า หน้า ขาว ใส รอย สิว หาย ไว ที่สุด ครีม รักษา ฝ้า eucerin ส ครับ อัน ไหน ใช้ แล้ว ขาว white&wink หน้า ขาว หน้า ใส ต่อ ขนตา นาคนิวาส รอย สิว รอย ดำ สี เจ ล หินอ่อน รักษา รอย สิว ด้วย ธรรมชาติ ลด รอย สิว hiruscar เจ ล แต้ม รอย แผลเป็น จาก สิว เซ รั่ ม ลด รอย หลุม สิว ลาย เล็บ เจ ล โทน เขียว ต่อ เล็บ แบบ ไหน อยู่ ได้ นาน ครีม หน้า ขาว ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ต่อ เจ ล เล็บ เท้า เล็บ ต่อ อะ ค ริ ลิ ค เซ รั่ ม ทา ฝ้า ที่ ดี ที่สุด ลาย เพ้นท์ เล็บ เจ้าสาว มาก แนะ นํา ครีม รักษา ฝ้า รีวิว ครีม ทา รอย สิว แต้ม ลด รอย สิว วิธี ทํา ที่ ส ครับ ผิว เจ ล แต้ม รอย แผลเป็น จาก สิว ยา แต้ม รอย สิว ยี่ห้อ ไหน ดี ครีม ทา ฝ้า อะไร ดี ที่สุด ครีม ทา รอย แดง จาก สิว รอย ดํา สิว ที่ หน้า ครีม dragon blood scar cream วิธี ใช้ ส ครับ หน้า ครีม รักษา ฝ้า โดยตรง เซ รั่ ม ทา ฝ้า ที่ ดี ที่สุด ครีม ซอง เซ เว่ น ลด รอย ดํา จาก สิว ลด รอย สิว ด รา ก้อน เซ รั่ ม รักษา แผลเป็น ครีม พอก หน้า ใส วิธี ใช้ ส ครับ หน้า ครีม แก้ ฝ้า วัต สัน ยา แต้ม รอย แดง สิว ต่อ ขนตา สาย ใต้ ใหม่ รักษา ฝ้า ที่ ดี ที่สุด ครีม ผู้ชาย ใช้ แล้ว หน้า ขาว แก้ รอย สิว ดํา ครีม ลอก หน้า ขาว ใส ครีม ลด รอย แผลเป็น จาก สิว pantip kiehl's หลุม สิว ต่อ เล็บ แบบ ไหน อยู่ ได้ นาน สี เจ ล หินอ่อน รอย ดํา สิว ที่ หน้า ลด รอย สิว ราคา ถูก ส ครับ ขัด ผิว รีวิว รอย สิว หน้า ส ครับ ผิว วัต สัน pantip ลาย เล็บ เจ ล โทน สี แดง ครีม ลบรอย ดํา pantip ครีม puricas dragon ยา ทา แผลเป็น scagel ครีม รักษา สิว รอย สิว เซ เว่ น labmade เซ รั่ ม ครีม ทา จุด ด่าง ดํา ที่ ดี ที่สุด แนะ นํา ครีม ทา ฝ้า pantip ทำ ส ครับ หน้า เซ รั่ ม อะไร ใช้ แล้ว หน้า ขาว ใส ครีม ลด รอย สิว เห็น ผล เร็ว ที่สุด ครีม รักษา ฝ้า ที่ ได้ ผล ดี ที่สุด ครีม ส มู ท อี รักษา ฝ้า กระ ครีม รักษา ฝ้า โปร วา เมด ครีม แก้ ฝ้า แอ ม เว ย์ ส ครับ มะขาม น้ำผึ้ง ครีม เซ เว่ น ตัว ไหน ใช้ แล้ว หน้า ขาว ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว ดี ที่สุด เจ ล ลด รอย ดํา รอย แดง จาก สิว ลาย เล็บ เจ ล โทน สี แดง ส ครับ เร่ง ขาว ส ครับ ขัด ผิว ยี่ห้อ ไหน ดี pantip ส ครับ ผิว มะหาด ริ้ว รอย จาก สิว ส ครับ มะขาม น้ำผึ้ง ทา ฝ้า pantip ต่อ เล็บ เท้า pvc ครีม หน้า ขาว ใส ไร้ ฝ้า แตงกวา ลด รอย สิว ลด รอย สิว ราคา ถูก ครีม หน้า ขาว ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ส ครับ ส ปา บ้าน ทุ่ง ราคา ส่ง ครีม รักษา สิว รอย ดำ ผลิตภัณฑ์ ส ครับ ผิว กาย ครีม สกา เล็ ต แก้ ฝ้า pantip เจ ล ส ครับ ผิว หน้า เล็บ เจ ล ลาย กา แล็ ก ซี่ ขัด ผิว ส ครับ ผิว labmade เซ รั่ ม ส ครับ ส ปา บ้าน ทุ่ง ราคา ส่ง ที่ ต่อ เล็บ เจ ล ครีม จุด ด่าง ดํา จาก สิว ยา ทา ลด รอย ดํา จาก แผล เพ้นท์ เล็บ เจ ล คิ ต ตี้ ยา แก้ รอย แดง จาก สิว ครีม รักษา ฝ้า หนวด ครีม รักษา สิว รอย สิว เซ เว่ น แนะ นํา ครีม รักษา ฝ้า สิว เป็น รอย ดํา labmade เซ รั่ ม ครีม ลบรอย ด่าง ดำ puricas ลด รอย สิว รอย สิว ดํา ๆ ริ้ว รอย จาก สิว ครีม แต้ม รอย สิว ใน เซ เว่ น รอย สิว หาย เร่ง ด่วน ครีม หน้า ขาว โอ เล ย์ mederma รอย แผลเป็น มิ ซู มิ เซ รั่ ม ลด รอย สิว ครีม รักษา ฝ้า หมอ ทีม ส ครับ หน้า อ่อนโยน ครีม รักษา สิว รอย ดำ ครีม ลด รอย สิว รู ขุม ขน กว้าง ครีม รักษา สิว รอย แดง แนะ นํา ครีม ทา ฝ้า pantip มาร์ค หน้า ขาว ใน เซ เว่ น แนะ นํา ครีม ทา ฝ้า pantip ครีม ส มู ท อี รักษา ฝ้า กระ เซ รั่ ม ทา ฝ้า ที่ ดี ที่สุด ครีม white&wink หน้า ขาว หน้า ใส ครีม หน้า ขาว ใส เร่ง ด่วน ลาย เล็บ น่า รัก ใหม่ ๆ ครีม ช่วย ลด รอย แดง จาก สิว ครีม พอ น หน้า ขาว มา ส์ ก หน้า ลด รอย ดํา จาก สิว เกลือ ขัด ผิว บิวตี้ บุ ฟ เฟ่ ครีม รักษา ฝ้า eucerin ครีม หรือ เซ รั่ ม ลด รอย สิว รีวิว mizumi ซอง เขียว ครีม รักษา ฝ้า 2020 pantip ครีม รักษา ฝ้า ที่ ได้ ผล ดี ที่สุด ครีม หน้า ขาว นี เวี ย ส ครับ มะขาม watson ลาย เล็บ เจ ล ผิว แทน ครีม รักษา จุด ด่าง ดํา เซ เว่ น ส ครับ มะขาม watson วิธี ส ครับ หน้า แบบ ธรรมชาติ biotherm ลด รอย สิว ทำ ส ครับ ขัด ผิว ครีม ลบ หลุม สิว pantip some by mi ลด รอย สิว ลด รอย แดง รีวิว labmade เซ รั่ ม ครีม ส มู ท อี รักษา ฝ้า กระ ครีม เซ เว่ น หน้า ใส ไร้ สิว ครีม ซอง หน้า ขาว pantip หน้า มี รอย ดํา จาก สิว ครีม ลอก หน้า ขาว ใส ส ครับ ไพล สด pantip รอย แดง จาก สิว เซ เว่ น ลาย เพ้นท์ เล็บ เจ้าสาว มาก ครีม dragon blood scar cream ต่อ ขนตา สาย ใต้ ใหม่ some by mi ลด รอย สิว ลด รอย แผลเป็น จาก สิว เร่ง ด่วน ส ครับ หน้า อ่อนโยน ส ครับ ผิว กิโล ครีม รักษา ฝ้า กระ จุด ด่าง ดำ เซ รั่ ม ลด รอย สิว watson รักษา รอย ดํา แผลเป็น ครีม ลด ริ้ว รอย หน้า ขาว ใส ครีม พอก หน้า ใส ส ครับ มะขาม อิ นาง ครีม ไวท์ เท น นิ่ง ยี่ห้อ ไหน ดี pantip มา ส์ ก หน้า ลด รอย ดํา จาก สิว แบบ เล็บ เจ ล พาส เท ล ยา รักษา สิว และ รอย สิว เล็บ ฝัง ลาย รักษา จุด ด่าง ดํา ที่ หลัง รีวิว mizumi ซอง เขียว เล็บ เจ ล ลาย เท่ ๆ ยา แต้ม รอย สิว ยี่ห้อ ไหน ดี white&wink หน้า ขาว หน้า ใส ครีม noscarna pantip สิว เป็น รอย ดํา ส ครับ หน้า คน เป็น สิว ลาย เล็บ เจ ล สี เงิน ลาย เล็บ เจ ล สี เงิน โรงงาน ผลิต ครีม รักษา ฝ้า เวช สำอาง ครีม ลบรอย ดํา pantip ยา แต้ม รอย แผลเป็น สิว รอย สิว หน้า ลาย เล็บ เจ ล โทน เขียว ยา แต้ม รอย แดง สิว ครีม ลด รอย สิว รู ขุม ขน กว้าง ลด รอย สิว ราคา ถูก ครีม ทา หน้า แก้ ฝ้า กระ ต่อ เล็บ โพ ลี่ เจ ล ทน ไหม eucerin รอย แดง ส ครับ หน้า อ่อนโยน ลด รอย สิว ร้าน ขาย ยา ครีม หน้า เนียน ขาว ใส ส ครับ มะขาม ของ ปลอม ที่ ต่อ เล็บ เจ ล ครีม รักษา ฝ้า หน้า ขาว ใส ลาย เล็บ เจ ล โทน สี แดง ครีม ทา ฝ้า อะไร ดี ที่สุด ลด จุด ด่าง ดํา รอย สิว เซ เว่ น ส ครับ ผิว มะหาด ลาย เล็บ เจ ล สี เงิน ครีม เซ เว่ น ลด สิว pantip วิธี ทํา ส ครับ สมุนไพร เล็บ เจ ล ลาย กา แล็ ก ซี่ เล็บ เจ ล กับ อะ ค ริ ลิ ค ครีม ทา หน้า แก้ ฝ้า กระ ส ครับ หน้า สมุนไพร ส ครับ หน้า สมุนไพร ส ครับ ผิว ง่ายๆ ส ครับ โกโก้ ครีม แก้ ฝ้า วัต สัน ครีม ช่วย ลด รอย แดง จาก สิว แก้ ฝ้า ยัน ฮี ครีม dragon blood scar cream ครีม ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ยี่ห้อ ไหน ดี ส ครับ มะขาม น้ำผึ้ง ครีม ทา ฝ้า ยัน ฮี ขาย ที่ไหน ครีม ที่ ใช้ แล้ว หน้า ใส ไร้ สิว เอ ส เซ้ น ส์ ลด รอย สิว เล็บ เจ ล ลาย ยิ้ม ลด รอย สิว hiruscar ครีม ทา จุด ด่าง ดํา ที่ ดี ที่สุด ต่อ เล็บ แบบ ไหน อยู่ ได้ นาน ครีม รักษา ฝ้า ใบ บัวบก ส ครับ ขัด ผิว ยี่ห้อ ไหน ดี pantip ส ครับ ขัด ผิว ขาว รีวิว ครีม แก้ ฝ้า หัว ไช เท้า ครีม แต้ม รอย ดำ เซ รั่ ม มะหาด ทา หน้า pantip ครีม เต้าหู้ sana สี ขาว ราคา ต่อ เล็บ อะ ค ริ ลิ ค กับ pvc ทา รอย แผลเป็น สิว รอย สิว หน้า เจ ล ส ครับ ผิว หน้า รอย สิว ดํา ๆ ส ครับ หน้า สมุนไพร ผง ส ครับ หน้า ส ครับ clarins ครีม แต้ม รอย ดำ ส ครับ มะขาม อิ นาง เล็บ เจ ล ลาย ม้าลาย ส ครับ ผิว กาย ยี่ห้อ ไหน ดี 2019 ครีม ลด ริ้ว รอย หน้า ขาว ใส scrub หน้า pantip ครีม รักษา รอย แผลเป็น บน ใบหน้า ครีม หน้า ขาว ใส ไร้ ฝ้า เซ รั่ ม รักษา แผลเป็น ครีม ลด รอย สิว รอย แผลเป็น เซ รั่ ม ทา ฝ้า ที่ ดี ที่สุด ครีม ที่ หน้า ขาว ใส รอย สิว หาย เร่ง ด่วน ลาย เพ้นท์ เล็บ เจ้าสาว มาก ครีม หน้า ขาว เคา เตอร์ แบรนด์ ครีม รักษา ฝ้า ใบ บัวบก ครีม รักษา รอย สิว กระ จุด ด่าง ดํา ครีม ไวท์ เท น นิ่ง ยี่ห้อ ไหน ดี pantip ครีม แต้ม รอย ดำ ต่อ ขนตา นาคนิวาส ครีม ผู้ชาย ใช้ แล้ว หน้า ขาว รักษา รอย ดํา จาก สิว เซ เว่ น ขัด ผิว ส ครับ ผิว ครีม แก้ สิว เกาหลี ส ครับ มะขาม น้ำผึ้ง รีวิว ครีม ลด จุด ด่าง ดํา pantip ครีม ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ตัว ไหน ดี รักษา รอย สิว ด้วย ธรรมชาติ ครีม เต้าหู้ sana สี ขาว ราคา ครีม ลด รอย สิว เห็น ผล เร็ว ที่สุด some by mi ลด รอย สิว เซ รั่ ม ลด รอย สิว watson kiehl's หลุม สิว ยา แต้ม รอย สิว ยี่ห้อ ไหน ดี ต่อ เล็บ ทิป เจ ล รีวิว ครีม ทา รอย สิว แก้ ฝ้า ยัน ฮี ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว เกาหลี medmaker กับ mederma ที่ ต่อ เล็บ เจ ล ส ครับ หน้า อ่อนโยน แบบ เล็บ เจ ล พาส เท ล ต่อ เล็บ เท้า pvc ครีม ทา ฝ้า ยัน ฮี ขาย ที่ไหน puricas ลด รอย สิว kiehl's หลุม สิว เล็บ เจ ล ลาย เจ้า หญิง some by mi ลด รอย สิว ทำ ส ครับ หน้า ลาย เล็บ เจ ล สี แดง 2020 ส ครับ ขัด ผิว ขาว รีวิว ส ครับ หน้า สมุนไพร แค ป ชั่ น ครีม แก้ ฝ้า dragon blood หลุม สิว ครีม ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ยี่ห้อ ไหน ดี ส ครับ ผิว วัต สัน pantip ครีม เต้าหู้ sana สี ขาว ราคา ครีม รักษา ฝ้า ใบ บัวบก เซ รั่ ม รอย ดํา ต่อ เล็บ เท้า pvc ส ครับ ขัด หน้า เซ เว่ น ครีม หน้า เนียน ขาว ใส ครีม แก้ ฝ้า หัว ไช เท้า ครีม ลอก หน้า ขาว ใส ครีม ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ยี่ห้อ ไหน ดี ครีม รักษา ฝ้า กระ จุด ด่าง ดำ ลาย เพ้นท์ เล็บ เจ้าสาว มาก ต่อ เล็บ อยู่ ได้ กี่ วัน ต่อ ขนตา สาย ใต้ ใหม่ ส มู ท อี ลด รอย ดํา จาก สิว ทา รอย แผลเป็น สิว ทำ ส ครับ หน้า eucerin รอย แดง รอย แดง จาก สิว เซ เว่ น ยา แต้ม รอย แดง ทา รอย ดำ ครีม ลด รอย สิว เห็น ผล เร็ว ที่สุด มา ส์ ก หน้า ลด รอย ดํา จาก สิว ครีม หน้า ขาว รักษา สิว ครีม ลด รอย สิว รู ขุม ขน กว้าง ส ครับ ผลัด เซลล์ ผิว หน้า แตงกวา ลด รอย สิว ต่อ ขนตา สาย ใต้ ใหม่ รอย สิว ดํา ๆ ต่อ ขนตา สาย ใต้ ใหม่ ลาย เล็บ เจ ล สี แดง 2020 ครีม ลด หลุม สิว เกาหลี รอย สิว เร่ง ด่วน ยา แต้ม รอย แดง ส ครับ ผิว โสม ครีม บํา รุ ง หน้า ขาว pantip ครีม ผู้ชาย ใช้ แล้ว หน้า ขาว ส ครับ มะขาม อิ นาง ส ครับ ขัด ผิว รีวิว ยา ทา รอย ดำ จาก สิว ส ครับ เปลือก ส้ม ทา รอย แผลเป็น สิว ครีม แก้ ฝ้า แอ ม เว ย์ ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว พัน ทิป ยา ทา รอย ดํา แผลเป็น มา ส์ ก หน้า ลด รอย ดํา จาก สิว kiehl's หลุม สิว ครีม รักษา ฝ้า กระ จุด ด่าง ดำ ครีม แต้ม รอย ดำ วิธี ทํา ส ครับ สมุนไพร รอย หลุม สิว ครีม เซ รั่ ม ลด รอย หลุม สิว ครีม ลอก หน้า ขาว ใส เกลือ ขัด ผิว บิวตี้ บุ ฟ เฟ่ เซ รั่ ม รอย ดํา ครีม หน้า ขาว รักษา สิว วิธี ส ครับ หน้า แบบ ธรรมชาติ ยา mederma สรรพคุณ ส ครับ ผิว โสม ส ครับ ผิว ง่ายๆ รีวิว ครีม รักษา ฝ้า กระ เจ ล แต้ม สิว ลด รอย สิว รักษา รอย สิว รอย แดง ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว พัน ทิป รอย ดํา สิว ที่ หน้า ครีม เซ เว่ น ตัว ไหน ใช้ แล้ว หน้า ขาว ยา รักษา สิว และ รอย สิว เอ ส เซ้ น ส์ ลด รอย สิว ต่อ เล็บ เท้า pvc เซ รั่ ม ลด รอย หลุม สิว ครีม ทา รอย แดง จาก สิว เล็บ เจ ล ลาย เจ้า หญิง รอย สิว หาย ไว ที่สุด รอย สิว รอย ดำ ยา ลด รอย สิว ใน ร้าน ขาย ยา ครีม dragon blood scar cream ครีม แก้ ฝ้า หัว ไช เท้า ครีม หน้า ขาว นี เวี ย ครีม หน้า ใส อม ชมพู เล็บ เจ ล ลาย ม้าลาย some by mi ลด รอย สิว ครีม รักษา ฝ้า โดยตรง ครีม รักษา สิว รอย ดำ ครีม ที่ ใช้ แล้ว หน้า ใส ไร้ สิว ครีม หน้า เนียน ขาว ใส ครีม ที่ หน้า ขาว ใส ลาย เล็บ เจ ล สี ม่วง พาส เท ล ครีม แก้ ฝ้า แอ ม เว ย์ ส ครับ ไพล สด pantip รักษา ฝ้า ดี ที่สุด ต่อ ขนตา นาคนิวาส ลาย เล็บ เจ ล โทน เขียว ครีม รักษา ฝ้า ที่ เห็น ผล ลด รอย ดํา eucerin ส ครับ หน้า สมุนไพร เซ รั่ ม อะไร ใช้ แล้ว หน้า ขาว ใส รีวิว ครีม ทา รอย สิว สิว ผด รอย แดง ยา ทา แผลเป็น puricas ครีม ลบรอย ดํา pantip เซ รั่ ม รักษา แผลเป็น เซ รั่ ม ทา ฝ้า ที่ ดี ที่สุด ลาย เล็บ เจ ล ปี 2020 ครีม รักษา ฝ้า ที่ ได้ ผล ดี ที่สุด ครีม ลบรอย ด่าง ดำ ครีม ทา ฝ้า ยัน ฮี ขาย ที่ไหน ครีม หน้า ขาว เคา เตอร์ แบรนด์ ครีม หน้า ใส หน้า เด้ง ครีม ชุด หน้า ขาว ยา ทา ลด รอย ดํา จาก แผล ครีม หน้า ขาว รักษา สิว เล็บ เจ ล ลาย เท่ ๆ แบบ เล็บ เจ ล พาส เท ล ส ครับ โกโก้ ครีม รักษา ฝ้า โปร วา เมด ส มู ท อี ลด รอย ดํา จาก สิว innisfree รอย สิว ยา ทา แผลเป็น puricas ทา ฝ้า pantip ครีม ลบรอย ด่าง ดำ ยา ทา แผลเป็น scagel ครีม ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ตัว ไหน ดี ส ครับ ผิว โย เกิ ร์ ต ส ครับ เร่ง ขาว eucerin รอย แดง ส ครับ หน้า 2020 ลด รอย จุด ด่าง ดำ หน้า มี รอย ดํา จาก สิว ทา รอย ดำ แนะ นํา ครีม ทา ฝ้า pantip ยา ทา ลด รอย แผลเป็น จาก สิว รอย แดง จาก สิว เซ เว่ น ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว เกาหลี ครีม เคา เตอร์ แบรนด์ ลด รอย สิว เล็บ เจ ล ลาย กา แล็ ก ซี่ การ ลด รอย ดํา จาก สิว ยา แต้ม รอย สิว puricas ครีม หน้า ขาว ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ส ครับ เร่ง ขาว ต่อ เล็บ อยู่ ได้ กี่ วัน เจ ล แต้ม สิว ลด รอย สิว ไอ เท็ ม ลด รอย ดํา จาก สิว ทา รอย ดํา สิว ส ครับ ขัด ผิว ยี่ห้อ ไหน ดี pantip ครีม ขจัด ฝ้า กระ ครีม แก้ ฝ้า วัต สัน ครีม ทา ฝ้า skinoren ครีม ลด ฝ้า กระ จุด ด่าง ดํา ตัว ไหน ดี ครีม ขจัด ฝ้า กระ ต่อ เล็บ แบบ ไหน อยู่ ได้ นาน ครีม noscarna pantip ลด รอย สิว ร้าน ขาย ยา เล็บ เจ ล ลาย ยิ้ม ครีม แก้ สิว เกาหลี ครีม รักษา ฝ้า eucerin ครีม ลบ หลุม สิว pantip ส ครับ มะขาม อิ นาง ยา แต้ม รอย สิว ยี่ห้อ ไหน ดี เจ ล ลด รอย สิว รีวิว ครีม หน้า เนียน ขาว ใส ลาย เล็บ เจ ล โทน สี แดง ครีม เซ เว่ น หน้า ใส ไร้ สิว ครีม ลอก ฝ้า ยัน ฮี pantip ส ครับ ขัด หน้า เซ เว่ น ครีม หน้า ขาว โอ เล ย์ dragon blood หลุม สิว ส ครับ ขัด ผิว ยี่ห้อ ไหน ดี pantip ลด เลือน จุด ด่าง ดํา รอย สิว ครีม รักษา สิว รอย แดง ครีม ลอก หน้า ขาว ใส เซ รั่ ม รอย ดํา ต่อ เล็บ เจ ล pvc ครีม eucerin รักษา ฝ้า แบบ เล็บ เจ ล ไฮ โซ เซ รั่ ม ทา ฝ้า ที่ ดี ที่สุด ครีม white&wink หน้า ขาว หน้า ใส ลด รอย สิว hiruscar รอย สิว หน้า ครีม ลอก ฝ้า ยัน ฮี รีวิว แนะ นํา ครีม ทา ฝ้า pantip ลาย เล็บ เจ ล โทน เขียว ครีม เซ เว่ น รักษา กระ ฝ้า ครีม รักษา ฝ้า บัณฑิต คลินิก ลาย เล็บ เจ ล โทน สี แดง ริ้ว รอย จาก สิว ส มู ท อี ลด รอย สิว ดี ไหม เซ รั่ ม มะหาด ทา หน้า pantip ลด สิว รอย แดง สิว เป็น รอย ดํา ส ครับ ผิว ขัด ขี้ ไคล ส ครับ ผลัด เซลล์ ผิว หน้า ยา แต้ม รอย สิว puricas ต่อ เล็บ เจ ล pvc ครีม พอ น หน้า ขาว ครีม หน้า ขาว เซ เว่ น 2020 ครีม ลด รอย ดํา จาก สิว พัน ทิป ครีม แก้ ฝ้า หัว ไช เท้า ต่อ เล็บ อะ ค ริ ลิ ค กับ pvc ครีม หน้า ขาว เซ เว่ น 2020 ครีม แก้ สิว เกาหลี เกลือ ส ครับ ผิว หน้า รอย หลุม สิว ครีม ต่อ เล็บ เจ ล pvc ลาย เล็บ เจ ล ปี 2020 ครีม เซ เว่ น ลด สิว pantip ครีม หน้า เนียน ขาว ใส
          ไข่แดง ลด ผม ร่วง| สูตร ผม เงา งาม มี น้ํา หนัก| sungrace แป้ง| dhc collagen รีวิว| รองพื้น ซอง ถูก และ ดี| รองพื้น nars all day| มัด ดัง โงะ ง่ายๆ| คอ ล ลา เจน เซ เว่ น 15 บาท| รองพื้น ของ ออ เร น ทอ ล ดี ไหม| แป้ง รองพื้น 2019| เซ รั่ ม ordinary| รีวิว แป้ง ysl| เซ รั่ ม ณั ช ชา ราคา| ครีม บํา รุ ง ผิว กระชับ รู ขุม ขน| กา ร์ นิ เย่ ลด รอย สิว| make up forever รองพื้น| ทํา ผม เพื่อนเจ้าสาว ทํา เอง| รองพื้น peripera| ครีม ทา หน้า สํา ห รับ คน ผิว แห้ง| ครีม บำรุง สำหรับ ผิว แห้ง| ท รี ท เม้น ท์ หมัก ผม มะพร้าว| รองพื้น clinique even better refresh| ครีม ทา หน้า ผู้ชาย ผิว แห้ง| คอ ล ลา เจน คิว เท น| รองพื้น demyself รีวิว| ดิ ออ ร์ รองพื้น| แป้ง ผสม รองพื้น innisfree| ครีม บํา รุ ง ผิว หน้า สํา ห รับ คน แพ้ ง่าย| airy matte foundation powder รีวิว| แป้ง mac studio fix nc25 รีวิว| บํา รุ ง ผม ก่อน ได ร์| ล อ รี อั ล รองพื้น ตัว ใหม่| รองพื้น deesay ดี ไหม| บํา ลุง หน้า| เซ รั่ ม ณั ช ชา ปลอม| รีวิว ครีม ลด รอย แผลเป็น| แป้ง ผสม รองพื้น innisfree| รองพื้น ยี่ห้อ| รองพื้น halfmoon ใช้ ดี ไหม| รีวิว รองพื้น tom ford| เก อ แลง รองพื้น| เซ รั่ ม ใน วัต สัน ตัว ไหน ดี| รองพื้น bourjois healthy mix| ราคา รองพื้น nars| วิธี ทํา ส ครับ ขัด ผิว| ครีม บํา รุ ง หน้า คน แพ้ ง่าย| รองพื้น ดิ ว อี้| ubereen collagen รีวิว| บำรุง ผม ฟู| ท รี ท เม้น ผม สวย| รองพื้น วา นี ก้า| เซ รั่ ม ปลูก ผม ข้าว หอม นิล| รีวิว แป้ง sungrace| คอ ล ลา เจน ดูด ซึม ดี ที่สุด| แก้ หลุม สิว| คอ ล ลา เจน ไท ป์ 2| สิว อักเสบ ที่ หลัง| ครีม ที่ ช่วย ให้ ผิว หน้า แข็งแรง| ครีม บํา รุ ง หน้า เช้า เย็น| nyx stay matte but not flat powder foundation รีวิว| รองพื้น คั ฟ เวอร์ มาร์ค pantip| สิว อักเสบ ไม่มี หัว รักษา| ทำ เครา ติ น ราคา| นุ่ม สลวย|